بسمه تعالی
با عرض سلام و خسته نباشید خدمت دکتر عالمیان مؤلف ریاضی ششم و همکارانشان در گروه آموزش ریاضی ، و همچنین تشکر ویژه ازهمکاران شاغل در مدارس ابتدایی ، که با حوصله و درایتی که به خرج دادند و در کلاس های ضمن خدمت حضور یافته و ما را در ارائه ی نکات مهم و روش تدریس ریاضی پایه های دوم و ششم یاری نمودند.
با توجه به بررسی بعمل آمده ازکتاب ریاضی ششم توسط این جانب محمد اوصالی مدرس دوره ی ریاضی دوم و ششم ابتدایی از منطقه زنجانرود استان زنجان و خانم سمیه اوصالی آموزگار مربوطه ی پایه ی ششم در یکی از مدارس منطقه زنجانرود ، یک سری محاسن و معایب و همچنین اشکالات چاپی و تایپی ریاضی ششم استخراج شده ، به شرح زیر می باشد .
محاسن و معایب پایه ی ششم و ریاضی ششم :
- علاوه بر قشر فرهنگی، نظام 6-3- 3 از طرف والدین و مردم عادی ، کارشناسان، برنامه ریزان مورد نقد و بررسی قرار می گیرد و ایده ها و نظرات مخالف و موافق خود را اظهار می دارند .
- حال این نظرات و انتقادات تا چه اندازه به واقعیت نزدیک است ، چرا باید در مدت زمان کوتاهی و بدون در نظر گرفتن پیامد های آن انبوه طرحها ارائه گردند . از جمله طرح 6-3-3 ، طرح کرامت ، انس با قرآن ،طرح سبا ، طرح شنا ، طرح طناب زنی ، طرح خلاقیت ، جابر بن حیان ، طرح توصیفی و بسیاری از طرحهای دیگر .
- چون بحث ما در خصوص طرح 6-3-3 و کلاس ششم ابتدایی است ، بنابر این به پاره ای از مزایا و معایب آن می پردازیم، امید است که مفید واقع گردد .
مزایای 6-3-3 و یاپه ششم
- تکمیل و عملی شدن مهارتهای زندگی در پایه ششم ابتدایی با توجه به در نظر گرفتن ماده درسی مهارتهای زندگی در آن پایه .
- ارشد بودن دانش آموزان پایه ششم در مدرسه حفظ می شود .
- اختصاص دروس تفکر و پژوهش و کار و فناوری دربرنامه درسی پایه ششم که لازمه زندگی امروزی و نظام آموزش و پرورش امروز است با توجه به این که هوشمند سازی مدارس سطح کشوردر حال اجراء است مفید است .
- ارتقای جایگاه معلمان به طوری که تعدادقابل توجهی از معلمان ابتدایی علاقه زیادی به تدریس در سطوح بالاتر مثل کلاس ششم را دارند .
- بالا رفتن سن دانش آموزان برای ورود به مقطع بالاتر و از بین رفتن خلاء بین پنجم ابتدایی و اول راهنمایی .
- افت تحصیلی تا حدودی کم می شود و استرس و اضطراب دانش آموزان کم می شود وبرای رفتن به مقطع متوسطه ابتدایی ،
آمادگی بیشتری پیدا می کنند .
معایب ومشکلات طرح:
- - تفاوت زیاد سنی دانش آموزان ابتدایی مخصوصاً در مناطق روستایی و عشایری که معمولاً دانش آموزان در کلاس های چند پایه و مختلط (پسر و دختر ) هستند ، مشکل بیشتر نمایان می شود.
- کمبود معلم و امکانات کافی و برنامه ریزی شده در مدارس ابتدایی
2- - وجود معضل هم زیستی کودکان سال اول ابتدایی با پایه ی ششم ابتدایی .
3- - نبود برنامه های مدون و کارشناسی شده برای مردودی های پایه ی اول راهنمایی سال جاری
4- - عدم توانایی آموزگاران و دبیران برای آموزش تعداد متنوع کتاب های درسی با مفاهیم متنوع در صورتی که با یک کلاس و یک معلم تدریس شود.
- اختلاف سنی ، جسمی و روحی و روانی زیاد بین پایه های ابتدایی ، پایه اول تا پایه ششم
7- - آموزش و پرورش در کوتاه مدت امکان تامین و آموزش معلمان به ویژه برای پایه ی ششم را ندارد.
- از اندازه ی میز و صندلی و فضا و...... ودیگر ملزومات که بگذریم ، شصت هزار کلاس ششم ابتدایی درمدارس نیاز است . ضمناً 600000معلم (دوره دیده ی ضمن خدمت کتب جدید) نیاز است.
- امّا همان طور که می دانیم ریاضی ششم ، پل ارتباطی بین نظام آموزشی قدیم و جدید است . ولی مطالب آن مرور آموخته های قبلی دانش آموزان است و آن ها را بیشتر به چالش می اندازد و هدف از آن تکمیل ، تثبیت و تعمیق یادگیری است .
- در کلاس پنجم مطالب بیشتر به صورت کلامی بود ولی در پایه ی ششم با انواع شکل و ابزارهای دیگر به مفهموم عدد پی می برند.
- ضرب اعدادمخلوط و اعشاری به صورت مساحتی را دانش آموزان به خوبی درک می کنند.و خیلی جالب است.
- جمع و تفریق اعداد از راست و چپ ، هر دو آموزش داده می شود و جمع و تفریق از چپ به محاسبات ذهنی دانش آموزان نزدیکتر است و زودتر به جواب می رسند و در زندگی روزمره و محاسبات ریاضی ، بیشتر با این روش حساب می کنند.
- در معانی کسر ها = جزء به کل : بصورت ناحیه ، طول و مجموعه ، به خوبی درک می کنند ولی در مساحت یعنی جزئی از کل به عنوان کسر مشکل دارند.
- با توجه به بودجه بندی کتاب که هر فصل باید در سه هفته ی آموزشی ارائه شود ولی با حجم مطالب عملاً ممکن نیست .
- اکثر مدارس مناطق محروم به صورت چند پایه است و با این حجم مطالب روزانه فقط یک صفحه آموزش داده می شود و بعید به نظر می رسد که تا پایان سالتحصیلی ریاضی ششم به اتمام برسد.
اکثر همکاران با دید مثبت در کلاس های ضمن خدمت شرکت کردند و ما را در اجرای این برنامه و تدریس آن یاری نمودند که جای تقدیر و تشکر دارد. و ان شاءالله با دید مثبت نیز به تدریس این کتاب و پایه ششم می پردازند.
اشتباهات چاپی یا تایپی مطالب ریاضی ششم از نظر ما :
- کار در کلاس 4 ص 7 ، 18 باید 18 باشد.
ـــــ ـــــــ
23 27

- تمرین 7 ص 9 سه کسر بنویسید که بین 1 و 1 باشد .
ــــ ـــــ
2 3
که دانش آموزان با مشکل برخورد می کنند. و کسرهای مساوی آن ها را می نویسند و می گویند که امکان ندارد .


- فعالیت 2 ص 16 ضرب به صورت مساحتی که روش خیلی خوبی برای تفهیم مطلب است یکی از عددهای 1+ 1 + 1 اضافی است. چون در ضرب مساحتی دو تا عدد 1 وجود دارد.


- در ادامه فعالیت ص 18 صورت و مخرج کسر عامل دوم تقسیم باید جابجا شود . 7 × 3 5 × 3
ــــــــــــــــ باید ــــــــــــــــــ باشد.
5 × 3 7 × 3


- تمرین 2 ص 19 در صورت و مخرج کسر به جای 3 1
ـــــــ باید ــــــ نوشته شود.
3 3

- کار در کلاس 2 ص 23 به جای عدد 1 / 4 با ید عدد 4 / 1 نوشته شود. تا عدد ساده شود.

- فعالیت 1 ص 24 شکل اولی سمت راست باید اصلاح شود یا قسمت های کوچک تر کشیده شود . تا با توجه به واحدکسر و عدد اعشاری نوشته شود.

- فعالیت 1 ص 26 در محور اعداد آخری اعداد محور باید به صورت ـــــــــــــــــــــــ2/0ـــــــ1/0 ـــــــ 0 ، نوشته شود.

- حل مسئله 1 قسمت الف ص 30 ، = 100 ÷ 138 باید به صورت اعشاری نوشته شود. = 100 ÷ 13/8 نوشته شود.چون تمام اعداد در این صفحه اعشاری هستند.

- مرور فصل 3 و 4 ص 60 در ابتدای جمله ها باید کلمه ی معنی نوشته شود.
- کار در کلاس 2 ص 64

13 13 1 5
ـــــ باید ــــ و ــــ باید ـــ نوشته شود . تا صورت آن ، عدد یک رقمی بیاید.
7 17 7 7

- فعالیت 3 ص 66 توضیح آبی رنگ که نوشته شده 400 بهتر از 300 به مقدار واقعی نزدیک تر است ، باید به جای بهتر کلمه ی بیشتر نوشته شود

- مرور فصل 2 ص 80 با تقریب کمتر از 000 یعنی : منظور از 000 یعنی چه ؟ پرسش از نظر دانش آموزان گنگ است.

- کار در کلاس 1 ص 83 نام پاره خط ها بهتر است داخل ( ) نوشته شود. مثلاً پاره خط م س داخل پرانتز باشد .( م س )

- فعالیت 2 ص 84 به جای عدد های طبیعی کلمه عدد های صحیح نوشته شود.

- در اکثر تمرینات جای خالی یا مناسب برای نوشتن جواب تمرینات گذاشته نشده است . مثلاً تمرین های 1 ، 2 ، 3 ص 85

- فعالیت 1 ص 86 به جای کلمه پر کنید ، با اعداد مناسب کامل کنید نوشته شود.


- فعالیت 2 ص 87 به جای 50 کیلو گرم آبی 5 و به جای 30 کیلو گرم زرد عدد 3 نوشته شود. و در جمله ی او چند کیلوگرم رنگ آبی می تواند تهیه کند. به جای می تواند کلمه ی باید نوشته شود.

- در تمرینات 5- 6- 7- ص 89 برای رسم جدول تناسب و نوشتن پاسخ تمرین ها جایی گذاشته نشده است؟
- کار در کلاس 8 ص 89 ساعت 25: 3 باید 15 : 3 باشد ، چون با 25 نمی شود اعداد اعشاری نوشت و با 15 ، 3/25 به دست می آید چون ساعت 3:15 ، ساعت سه و یک چهارم ساعت می شود.

- حل مسئله ی 2 ص 90 روز گذشته 35/18 کیلوگرم ؟..... کلمه ی نخ جا افتاده است.

- زیر مسئله ی 2 ص 91 ، با انجام مراحل این عملیات مرحله های حاصل را پیدا کنید . کلمه ی مرحله های باید حذف شود.

- فعالیت 1 ص 92 ، آیا در جدول ؟ .... اندازه ی ضلع های یک شکل ، باید جدول تناسب نوشته شود.

- فعالیت 2 ص 92 ، نسبت ضلع به محیط را بصورت کسر زیر هر ستون بنویسید. به جای کلمه ی محیط باید کلمه ی مساحت نوشته شود.

- فعالیت 3 ص 92 در جدول تناسب 3 به 9 از تمرین قبلی افتاده و باید حذف شود.
5 3
3 9
- کار در کلاس 2 ص 98 ، طبق صورت تمرین ابتدا باید پاسخ دستمزد کارگر نوشته شود و بعد کارمند ، که جای کسر ها باید عوض شود.

- کار در کلاس 4 ص 98 ، به جای عدد 201 ، باید عدد 200 نوشته شود . تا %45 عدد به دست بیاید.

- کار در کلاس ص 103 ، در جدول اولی ابتدا باید چوب خط بیندازند و بعد عدد مربوطه نوشته شود. در ضمن در رسم چوب خط ها آموزش داده شود که به صورت مورّب کشیده شده و اول دسته های 5 تایی رسم شود.

زرد بنفش قرمز قهوه ای رنگ
11 ////
/ //// 2 // 4 //// 8 ////
/// تعداد

- فعالیت ص 104 در رسم نمودار ها باید اعداد به ترتیب و ردیفی باشد ، منظور بصورت زوج نوشته نشود ، چون مثلاً رنگ زرد در جدول جواد 11 تا و جدول محمد 13 تاست .
- فعالیت 1 ص 107 ، شکل آدمک باید کامل کشیده شود .

- حل مسئله ی 1 ص 110 ، به جای جمله ی ( در این مزرعه چند مرغ است و چند گاو ؟ باید به صورت جمله ی کامل و به صورت ، در این مزرعه چند مرغ و چند گاو است ؟ یا وجود دارد ؟ نوشته شود. همچنین در جدول زیر تعداد گاو به جای عدد 1 عدد 10 نوشته شود.

- حل مسئله ی 1 ص 111 ، جدول حاصل باید به جای 12 عدد 8 نوشته شود. 12 = 7 - ( 5 × 3 )

- تمرین 3 ص 125 در مساحت مستطیل به جای عدد 3 میلی متر در طول عدد 30 میلیمتر نوشته شود .

- تمرین 4 ص 129 به جای عدد 47 ، عدد 74 نوشته شود و یا شکل عوض شود ، چون عرض مستطیل صورتی 9 و سیاه 8 است . در حالیکه با توجه به شکل طول 8 نصف 9 دیده می شود.

- تمرین 2 ص 135 ، حجم شکل ها در شکل اولی واحد عدد 7/1 نوشته نشده و باید 7/1 سانتی متر نوشته شود. و در شکل دومی به جای عدد 2 میلیمتر عدد 20 میلیمتر نوشته شود.

- تمرین 5 ص 139 ، اندازه ی طول مکعب از عدد 6 به 9 تغییر یابد چون 9= 3+6 می شود در حالیکه باید 12 بیاید .
12 = 3+9 درست است.

- کار در کلاس 2 ص 143 اعداد مختصات اگر اعداد صحیح باشد بهتر است و به صورت اعشاری نوشته نشود. ودر مختصات مربوط به متوازی الاضلاع [4/25 ] آخری باید [ 5/25 ] باشد .تا شکل به دست آمده متوازی الاضلاع باشد.

- تمرین 1 و 2 ص 145 ، جدول مختصات باید یک ردیف در بالا اضافه شود تا شکل به دست آمده در بیرون از جدول رسم نشود. و یا این که اعداد آن کوچک تر نوشته شود.

- فعالیت 1 ص 148 ، شکل ها حول نقطه به اندازه ی 180 درجه است و تمرینی با عنوان دوران به اندازه ی 90 درجه نیست. بهتر بود که این تمرین حذف نمی شد.

- تمرین 2 ص 149 ، با توجه به اعداد مختصات داده شده باید جدول آن نیز اصلاح شود.

- حل مسئله ی 6 ص 151 به جای عدد 18 می شد 14 نوشت. چون شکلی که محیط آن 18 سانتی باشد رسم نمی شود و اگر رسم شود به صورت گسسته می شود.

- حل مسئله ی 8 ص 151 محیط مربع شماره 2 = 24 است یا اینکه محیط شماره ی 1 = 16 است.