تجربه های یک مدیر مجتمع دارابی

فصل دوم ارکان و شوراهای مدرسه ماده 3- ارکان و شوراهای مدرسه عبارتند‌ از:  1.  مدیر مدرسه           2 . شورای مدرسه         3.  انجمن اولیا و مربیان        4. شورای معلمان 5.   شورای دانش‌‌آموزان  1.  مدیر مدرسه تعریف مدیریت هماهنگ کردن عوامل مادی وانسانی مورد لزوم وهدایت این عوامل در جهت تحقق هدف یا هدف‌های خاص. ماده 4- مدیر مدرسه به عنوان نماینده آموزش وپرورش منطقه مسؤول حسن اجرای فعالیت‌های آموزشی، پرورشی، مالی و اداری مدرسه می‌باشد و در کلیه‌ی امور مدرسه مسؤولیت دارد و موظف است براساس مقررات با برنامه‌ریزی‌های مناسب واستفاده از مشارکت کارکنان، دانش‌آموزان و اولیای آنها و با بهر‌ه‌گیری از امکانات و ظرفیت‌های داخل و خارج از مدرسه، جهت تحقق اهداف مصوب دوره‌ی تحصیلی تلاش کند، به گونه‌ای که ارزیابی عملکرد سال تحصیلی بیانگر ارتقا ورشد کیفی و مطلوب دانش‌آموزان در ابعاد مختلف باشد.  ماده 5- مدیر مدرسه موظف است با مشارکت کارکنان مدرسه و اولیای دانش‌آموزان برنامه‌ی سالانه خود را در ابعاد مختلف با رعایت ضوابط آموزش وپرورش تنظیم و به تصویب شورای مدرسه برساند.  ماده 6- مدیر مدرسه موظف است با استفاده‌ی بهینه از منابع دولتی و با بهره‌گیری از مشارکت‌های اختیاری مردمی و کمک‌های خیرین وتقویت منابع اعتباری مدرسه شرایط لازم را برای اجرای مناسب برنامه‌ی مدرسه فراهم کند.  ماده 7- مدیر مدرسه باید با وظایف و مسؤولیت‌های خود و با شروع وظایف همکاران که از سوی آموزش‌ وپرورش ابلاغ می‌شود به خوبی آشنا باشد. مدیر مدرسه موظف است شرح وظایف مصوب هر یک از کارکنان مربوط را به آنان ابلاغ نماید و بر اجرای صحیح آن نظارت کند. ماده 8- مدیر موظف است به طور منظم و برنامه‌ریزی شده شورای مدرسه، انجمن اولیا و مربیان، شورای معلمان و شورای دانش‌آموزان را تشکیل دهد و بر اجرای مصوبات و چگونگی ثبت ونگهداری سوابق و صورت جلسات مربوط نظارت کند. مدت فعالیت شوراها و انجمن اولیا ومربیان تا تشکیل شوراها و انجمن سال تحصیلی بعد خواهد بود. ماده 9- انتصاب مدیران مدارس با رعایت اصل شایسته سالاری. برابر آیین‌نامه‌ی انتصاب مدیران مصوب شورای عالی آموزش‌ وپرورش خواهد بود.  انواع مدیریت 1.      مدیریت دولتی2. مدیریت بازرگانی3. مدیریت صنعتی . مدیریت آموزشی.  تعریف مدیریت آموزشی برنامه‌ریزی، سازماندهی، هدایت، نظارت و اداره‌ی کلیه‌ی  امور و فعالیت‌های مربوط به آموزش‌ وپرورش نقش اساسی مدیریت آموزشی تبدیل انسان خام به انسان خلاق و بالنده و رشد یافته است و از سوی دیگر تأمین کننده‌ی نیروی انسانی مؤسسات اجتماعی است.  اهداف مدیریت آموزشی  1.     دست یافتن به اهداف کلی تعلیم وتربیت: همه‌ی فعالیت‌های یک مدرسه نظیر تدریس دروس مختلف، فعالیت‌های آموزش‌ وپرورش و یا کوشش‌های انجام شده در داخل مدرسه باید در راستای اهداف کلی تعلیم وتربیت باشد که عبارتند از: الف- اهداف معنوی وتربیتی ب- اهداف ملی و فرهنگی ج- اهداف اجتماعی و سیاسی د- اهداف اقتصادی      2.   کمک به اصلاح و بهبود جریان آموزش‌ وپرورش(ابلاغ دستورالعمل‌ها و بخشنامه‌های صادره از مقامات بالا به ارکان مدرسه جهت اجرا و انعکاس نظریات و مشکلات معلمان و مدرسه به مسؤولین رده بالا).     3. یاری به اعضای سازمان برای درک و فهم بهتر اهداف آموزش‌ وپرورش     4. همکاری، راهنمایی و کمک به اعضای مدرسه (همکاری با کارکنان، حمایت به‌جا و به‌موقع از آنان و فراهم آوردن شرایط مساعد برای احساس امنیت و تقویت روحیه‌ی معلمان). 5.  فراهم کردن زمینه‌های تبادل نظر، مشورت و احساس مسؤولیت مشترک (معرفی کردن خود به‌عنوان یک همکار وهماهنگ کننده درخدمت دانش‌آموزان وکارکنان ومشارکت دادن اعضای سازمان در برنامه‌ریزی سازمان آموزشی). 6.   برقراری روابط انسانی مطلوب واحترام متقابل بین مدیر ودیگر اعضای سازمان. 7.     فراهم ساختن فرصت‌ها وامکان بروز خلاقیت واستعدادهای نهفته‌ی کارکنان.  عناصر اساسی مدیریت 1.برنامه‌ریزی: (آینده‌نگری، تفکر نسبت به آینده و پیش‌بینی اقدامات آینده).  2  . سازماندهی: (تقسیم وظایف لازم برای رسیدن به اهداف سازمان بین واحدهای سازمانی).  3. فرماندهی هدایت یا انگیزش: (ایجاد انگیزه و فراهم کردن شرایط یا اسبابی است که کارهای سازمان به وسیله افراد دیگر انجام شود).    4.  هماهنگی: (هم‌سو و هم‌جهت کردن وظایف واحدهای مختلف هر سازمان درجهت رسیدن به اهداف آن).  5.  کنترل یا نظارت: (مقایسه‌ی عملیات انجام شده با اهداف کمی وکیفی پیش‌بینی شده در برنامه‌ و تعیین نقاط قوت وضعف واحدهای سازمان).     ویژگی‌های یک مدیر آموزشی  1. سلامت جسمی، عاطفی و روانی برخوردار باشد.  2.   دارای استعداد و توانایی‌های مدیریت و رهبری باشد.  3. مؤمن و متقی، و به مبانی اسلامی رهبری و مدیریت آشنا باشد. 4.   با فرهنگ اسلامی وملی کشور خود آشنایی کافی داشته باشد.   5. نظام آموزش‌ وپرورش کشور خود را به خوبی بشناسد و از سوابق وتحولات تاریخی آن آگاه باشد.  6. از فلسفه‌ی ارزش‌ها و مقاصد کلی آموزش مطلع باشد.  7. با اندیشه‌ها ونظریه‌های مثبت و رهبری آشنا و دارای مهارت‌های فنی و انسانی و ادراکی باشد.   8.  به مسؤولیت‌ها و وظایف چند بعدی آموزشی، ارشادی، فرهنگی، اجتماعی و اداری خود واقف باشد.  9.  قوانین و مقررات نظام آموزشی را به خوبی بداند و برای حل مشکلات مدارس از آنهامدد بگیرد. 10. مشکلات و مسایل مدارس ونظام آموزشی را در ارتباط با شرایط ویژگیهای جامعه تجزیه وتحلیل کند.  11.  روابط ومناسبات متقابل مدرسه و خانواده و جامعه را درک کند.  12. در زمینه ی علوم تربیتی و روانشناسی دانش و معلومات کافی داشته باشد.  13 . دست‌کم 5 سال سابقه‌ی آموزشی و معلمی داشته باشد.  14. اخلاق و برخورد مناسب داشته باشد (آرام و صبور، آماده‌ی شنیدن سخنان دیگران، رعایت مساوات وعدالت، ظاهری مرتب وآراسته، به لحنی محبت‌آمیز و گرم، با روحیه‌ی مسلط، معتقد به مشورت، درستکار و راستگو).  15.  دارای درجه‌ی تحصیلی مناسب با دوره‌ تحصیلی باشد. 16. از سن مناسبی برخوردار بوده و متأهل باشد.  اهم فعالیت‌های روزانه که لازم است مدیران برانجام آن نظارت داشته باشند: 1.    تقویت روح وحدت اسلامی وسعی درایجاد ارتباط اسلامی بین آموزش‌ وپرورش  وکارکنان.  2.    اجرای مراسم صبحگاهی. 3.    برگزاری نماز جماعت و شرکت در آن.  4.    پیشرفت فعالیت‌های آموزشی و تبادل نظر با دبیران. 5.    فعالیت‌های پرورشی و امور فوق‌ برنامه آموزشگاه.  6.    اجرای صحیح برنامه‌ی درسی و استفاده‌ی دبیران از طرح درس. 7.    نحوه تشکیل و فعالیت انجمن اسلامی دانش‌آموزان.  8.    نحوه‌ی رفتار و کردار و وضع ظاهری دانش‌آموزان براساس موازین اسلامی. 9.    کنترل اطراف و اکناف آموزشگاه قبل از شروع و بعد از خاتمه کار.  10.کنترل ورود و خروج افراد غیرمسؤول.  11.کنترل ورود و خروج دانش‌آموزان و ملزومات و وسایلی که همراه دارند. 12.حسن کار کارکنان اداری و آموزشی و ارزشیابی مستمر از کار آن‌ها. 13.دقت و مراقبت در حضور وغیاب کارکنان و دانش‌آموزان.  14 .حفظ واحد آموزشی در تمام مدت فعالیت آن.  15.مراقبت در امور مالی آموزشگاه و ثبت به موقع آنهادر دفاتر مخصوص  16.مراقبت در حفظ و نگه‌داری اموال واسناد (سوابق تحصیلی، پرونده‌ها، دفاتر امتحانات، لیست ریز نمرات و...).  17.کنترل و رسیدگی به امور ایمنی (کپسول آتش‌نشانی، شیر و لوله‌های گاز وآب، وضعیت ساختمان و...) و اقدام لازم.  18.نحوه پیشرفت امور آموزشی و فعالیت‌های تربیتی فرزندان شهدا و دانش‌آموزان بی‌سرپرست.  19.سعی در شناخت افراد مستعد و کم بضاعت وکمک به آنهابه طور پنهانی در حد امکان. 20.رعایت مقررات اداری و آموزشی.  21.تشکیل کلاس‌ها و کارگاه‌ها. 22.فعالیت دبیران و مشاوران راهنما جهت آشنا نمودن دانش‌آموزان و اولیا آنان با اهداف نظام جدید متوسطه و ارائه‌ی اطلاعات لازم درخصوص رشته‌ها و مشاغل مختلف. 23.نحوه‌ی آموزش دبیران، مربیان کارگاه، تکنسین‌ها و دبیران آزمایشگاه.  24.بها دادن به نظرات و خلاقیت‌های کارکنان و دانش‌آموزان.  25.پیگیری و بررسی گزارشات رسیده از وضعیت کارگاه‌های خارج از مدرسه که دانش‌آموزان جهت گذراندن واحدهای عملی در آنهابه فراگیری مشغول هستند.  26.پاسخگویی به سؤالات اولیا و دانش‌آموزان و دیگر مراجعان و احترام به آن‌ها. 27.وضعیت بهداشت دانش‌آموزان و پیش‌بینی لازم جهت پیش‌گیری بیماری‌های واگیردار.  28.وضعیت بهداشت روانی و مسایل روحی دانش‌آموزان.  29 .فعالیت تعاونی دانش‌آموزان وکنترل مواد و خوراکی‌های توزیعی.  30.کنترل انجام امور محوله از طریق اداره.  31.بررسی مسایل جاری آموزشگاه.  32.توجه به امور نظافت صحیح آموزشگاه.  اهمیت فعالیت‌های هفتگی که لازم است مدیران انجام دهند.   1.   توصیه‌های لازم تربیتی، آموزشی، انضباطی و ایمنی به دانش‌آموزان.   2.   پی‌گیری فعالیت‌های انجام نشده مربوط به هفته‌ی گذشته (ابتدای هفته).  3.   بستن دفتر حضور غیاب کارکنان (پایان هفته).  4.   گشایش صندوق‌های انتقادی و پیشنهادات، مشاوره و پی‌گیری موارد عنوان شده. عندالزوم (پایان هفته). 5.   تشویق همکاران و دانش‌آموزان جهت شرکت در نماز جمعه و جماعت.  6.   توصیه تذکرات لازم به سرایدار در مورد حفظ حراست و رعایت نکات ایمنی به خصوص در ایام تعطیل (پایان هفته).  اهم فعالیت‌های ماهانه که لازم است مدیران مدارس انجام دهند:  1.    تشکیل جلسه‌ی شورای دبیران، ستاد تربیتی، شورای مالی، انجمن اولیا و مربیان.  2.    برنامه‌ریزی جهت مراسم آغازین و نماز جماعت و ایام ا... و مناسبت‌های هر ماه.  3.    امضای لیست حقوق کارکنان.  4.    ارسال گواهی انجام کار مأمورین، حق‌التدریس‌ها، قراردادی و...  5.    گزارش غیبت کارکنان به اداره‌ی متبوع.  6.    ارسال گزارش مربوط به فعالیت‌ها و جلسات ستاد تربیتی به اداره‌ی متبوع.  7.    تنظیم جلسات پرسش و پاسخ به مشکلات اخلاقی و تربیتی دانش‌آموزان و دعوت از اساتید و اهل فن.    شورای مدرسه ماده 10، در راستای سیاست مدرسه محوری و تفویض اختیارات به مدارس و به منظور توسعه‌ی مشارکت، همکاری و استفاده از تجارب معلمان، مربیان و اولیای دانش‌آموزان در اداره‌ی مدارس، بهبود فرآیند تصمیم‌گیری، ارتقای کیفی فعالیت‌های آموزشی وپرورشی واداری، تدوین برنامه‌های سالانه‌ی مدارس و هماهنگی امور ونظارت بر فعالیت‌های مربوط، در هر یک از مدارس شورایی به نام شورای مدرسه تشکیل می‌گردد. ترکیب اعضا و شرح وظایف شورای مدرسه به شرح زیر است:  الف- ترکیب اعضا  1.    مدیر مدرسه 2.    معاونین مدرسه. 3.    یک نفر از مربیان امور تربیتی یا مشاوران به انتخاب مربیان و مشاوران مدرسه. 4.    نماینده‌ی شورای معلمان. 5.    نماینده انجمن اولیا و مربیان به انتخاب انجمن.  تبصره- درصورت لزوم به ویژه در مواقعی که پیشنهادهای شورای دانش‌آموزان مطرح است مدیر مدرسه از نماینده‌ی شورای دانش‌آموزان و برحسب مورد از افراد ذی‌ربط و صاحب‌نظر برای شرکت در جلسات شورای مدرسه دعوت می‌کند.  ب. شرح وظایف  1.    مراقبت و نظارت بر فعالیت‌های مدرسه در چارچوب اهداف مصوب دوره‌ی تحصیلی ومفاد این آیین‌نامه 2.    نظارت برحسن اجرای مصوبات شورای عالی آموزش وپرورش و دستورالعمل‌های مربوط و بخشنامه‌های ابلاغی از سوی وزرات آموزش وپرورش و برنامه‌ریزی برای توجیه و آموزش عوامل ذی‌ربط. 3.    بررسی و تأیید برنامه‌های پیشنهادی سالانه مدرسه که از سوی مدیر، در چارچوب مقررات و ضوابط مربوط، به شورا ارائه می‌شود.  4.    بررسی و اتخاذ تصمیم در مورد پیشنهادهای ارائه شده از سوی شورای معلمان، انجمن اولیا و مربیان و شورای دانش‌آموزان.  5.    بررسی و تأیید برنامه‌های مربوط به بزرگداشت ایام الله و مناسبت‌های مختلف دینی و انقلابی و ملی. 6.    بررسی و تأیید برنامه‌های مربوط به مسابقات علمی، ورزش، فرهنگی و هنری در سطح مدرسه.  7.    بررسی و تأیید برنامه ی اردوها و بازدیدهای دانش‌آموزان از مراکز علمی، فرهنگی، حرفه‌ای با رعایت ماده‌ی 107 این آیین‌نامه.  8.    بحث و اتخاذ تصمیم در مورد چگونگی برگزاری امتحانات با رعایت مقررات و دستورالعمل‌های مربوط. 9.   تصمیم‌گیری در مورد تشویق و تنبیه دانش‌آموزان برابر مندرجات بندهای "2 و 3" فصل ششم این آیین‌نامه.  10.برنامه‌ریزی برای تقدیر از کارکنان و دانش‌آموزان نمونه به منظور ارائه‌ی الگوهای شایسته با همکاری انجمن اولیا و مربیان.  11.تصمیم‌گیری درمورد تخلفات امتحانات داخلی دانش‌آموزان برابر آیین‌نامه‌ی رسیدگی به تخلفات امتحانی. 12.تصمیم‌گیری در مورد لباس و پوشش دانش‌آموزان، در چارچوب مبانی و ضوابط مندرج در فصل پنجم این آیین‌نامه.  13.نظارت بر فرآیند بودجه‌بندی برنامه‌ی درسی ارائه شده از سوی شورای معلمان و تأیید آن برای اجرا. 14.بررسی مشکلات موردی دانش‌آموزان که با مسائل خاصی از نظر آموزشی و پرورشی مواجه‌اند و ارائه‌ی پیشنهادی به کمیسیون خاص ادارات آموزش وپرورش مربوط با توجه به اختیارات کمیسیون مذکور.  15.صدور مجوز اخذ امتحان از دانش‌آموزان که در امتحان پایانی[1] داخلی و امتحان جهش تحصیلی و تغییر رشته غیبت موجه داشته است تا دو هفته پس از پایان امتحانات.  16.بررسی و تصویب پیشنهاد شورای معلمان در مورد تعیین پایه‌ی تحصیلی دانش‌آموزان دوره‌ی ابتدایی مشمول ماده‌ی 43 این آیین‌نامه. 17.برنامه‌ریزی برای کمک به دانش‌آموزانی که شرایط استفاده از ماده‌ی 54 این آیین‌نامه را دارا می‌باشند. 18.تصمیم‌گیری در مورد دایر بودن مدرسه در ایام تعطیل رسمی و اوقات فراغت، برای فعالیت‌های فوق برنامه‌ی آموزشی وپرورشی، با مسؤولیت مستقیم مدیر مدرسه.  19.برنامه‌ریزی برای ارتقای هرچه بیش‌تر دانش معلمان و کارکنان مدرسه.  20.ترویج وگسترش فعالیت‌های آموزشی، پرورشی و تقویت اعتقادات دینی، قرآنی و نماز و مکارم اخلاقی و فراهم آوردن امکانات و زمینه‌های برگزاری شایسته‌ی مراسم گوناگون عبادی سیاسی.  21.بررسی واتخاذ تصمیم در مورد چگونگی ارتقای مهارت‌های زندگی و اجتماعی مورد نیاز دانش‌آموزان. 22.برنامه‌ریزی مناسب به منظور توسعه‌ی تربیت بدنی، بهبود وضع امکانات ورزشی، حفظ و توسعه‌ی نمودهای عینی اخلاقی و آداب اسلامی، ارتقای سطح بهداشت، بهبود وضعیت فضا و تجهیزات کارگاهی، آزمایشگاهی و نمازخانه و حفظ محیط زیست. 23.بررسی و اتخاذ تصمیم در مورد نحوه‌ی مشارکت مؤسسات و دستگاه‌های آموزشی خارج از مدرسه در آموزش‌های علمی و عملی دانش‌آموزان بر اساس آیین‌نامه‌های مربوط . 24.بررسی و اتخاذ تصمیم در مورد عرضه‌ی تولیدات و ارائه خدمات حاصل از فعالیت‌های آموزشی (عملی- کارگاهی) دانش‌آموزان به متقاضیان براساس آیین‌نامه‌ی مربوط.  25.برنامه‌ریزی مناسب برای برقراری ارتباط و تعامل بین مدرسه و جامعه‌ی محلی به‌منظور بهره‌مندی از امکانات و ظرفیت‌های پیرامون مدرسه در ارتقای امور کمی وکیفی مدرسه.  26.تعیین پایه‌ی تحصیلی دانش‌آموزان که در نظام آموزشی خارجی تحصیل کرده و متقاضی ادامه‌ی تحصیل در مدرسه‌ی ایرانی خارج از کشور است، با رعایت مفاد آئین‌نامه‌ی ارزشیابی مدارک تحصیلی خارجی.[2] 27.تغییر رشته‌ی تحصیلی دانش‌آموزانی که رشته‌ی تحصیلی آنان در کشور محل انتقال موجود نمی‌باشد (چنانچه دانش‌آموز باید در امتحان برخی از دروس به عنوان تغییر رشته شرکت کند می‌تواند ضمن ثبت‌نام و ادامه‌ی تحصیل در رشته‌ی مورد نظر، دروس مربوط را تا پایان سال تحصیلی امتحان دهد. [3] 28.انتخاب دانش‌آموز جهت تحصیل در مدرسه‌ی شبانه‌روزی با رعایت اساسنامه مدارس شبانه‌روزی. 29.بررسی و اتخاذ تصمیم‌ درمورد دانش‌آموزانی که با مشکلات اخلاقی و رفتاری خاص مواجه‌اند با حفظ و رعایت شأن و کرامت انسانی آنان و تصمیم‌گیری در مورد دانش‌آموزان مشمول ماده‌ی 84 این آیین‌نامه‌، در چنین مواردی موضوع با حضور مدیر، یکی از معاونین به انتخاب مدیرف یک نفر از مربیان امور تربیتی به انتخاب مربیان ومشاور مدرسه (درصورت وجود مشاور در مدرسه) بررسی و تصمیم لازم اتخاذ می‌شود.  ماده 11- ریاست شورای مدرسه با مدیر است ودستور جلسات شورای مدرسه با نظر اعضای شورای مذکور توسط مدیر مدرسه تعیین می‌شود. مسؤولیت اجرای تصمیم‌های شورای مدرسه نیز با مدیر خواهد بود. همه‌ی کارکنان مدرسه موظف‌اند برای اجرای مطلوب مصوبات شورا همکاری نمایند. تبصره- دبیر شورای مدرسه در اولین جلسه از بین اعضا تعیین می‌شود. دبیر شورا موظف است خلاصه‌ای از مذاکرات یا تصمیمات متخذه هر جلسه را ثبت نموده و به امضای اعضای شورا برساند.  ماده 12- در هر سال تحصیلی مدیر باید در اولین فرصت و حداکثر یک ماه پس از بازگشایی مدارس نسبت به تشکیل شورای مدرسه اقدام کند. شورای مدرسه حداقل هر دو هفته یک بار تشکیل جلسه خواهد داد.  ماده 13- شورای مدرسه با حضور اعضا رسمیت می‌یابد و مصوبات آن با رأی اکثریت حاضرین جلسه قابل اجرا می‌باشد. مصوبات شورا نباید با آیین‌نامه‌ها و مقررات عمومی کشور و ضوابط وزارت آموزش وپرورش مغایرت داشته باشد.  تبصره: در مدارسی که به علت کم بودن تعداد دانش‌آموز و عدم حضور برخی از افراد موضوع بند الف ماده‌ی 10تعداد اعضا کم‌‌تر از 3نفر باشد شورا تشکیل نمی‌شود و وظایف آن به مدیر واگذار می‌گردد. 3.    انجمن اولیا و مربیان ماده‌ی 14. به منظور تقویت همکاری و مشارکت اولیای دانش‌آموزان برای کمک به ارتقای کیفیت فعالیت‌های آموزشی وپرورشی و گسترش ارتباط دو کانون مقدس خانه ومدرسه، انجمن اولیا ومربیان تشکیل می‌شود . ترکیب اعضا و وظایف انجمن اولیا و مربیان مدارس به شرح زیر است:  الف. ترکیب اعضا 1.    مدیر مدرسه. 2.    یکی از معاونین به انتخاب مدیر. 3.    نماینده‌ی شورای معلمان. 4.    معاون پرورشی یا یکی از مربیان امور تربیتی و درصورت نبودن مربی، یکی از معلمان آگاه به مسائل تربیتی به انتخاب مدیر.  5.    منتخبین اولیای دانش‌آموزان. تبصره 1- تعداد اولیای دانش‌آموزان و نحوه انتخاب آنان جهت عضویت در انجمن وچگونگی و زمان تشکیل جلسات برابر آیین‌نامه‌ی انجمن مرکزی اولیا و مربیان خواهد بود. تبصره 2- در صورت لزوم مدیر مدرسه می‌تواند از نماینده‌ی شورای دانش‌آموزان و برحسب مورد از افراد ذی‌ربط و صاحب‌نظر برای شرکت در جلسات انجمن دعوت کند.  ب. شرح وظایف  1.   تأمین مشارکت فکری، فرهنگی، عاطفی و آموزشی اولیا وتقویت هماهنگی و هم‌سویی تربیتی و آموزشی خانه ومدرسه. 2.   برنامه‌ریزی و تشکیل جلسات عمومی اولیای دانش‌آموزان.  3.   برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری جهت تشکیل جلسات آموزش خانواده.  4.   همکاری و مشارکت با شورای معلمان در برگزاری کلاس‌های فوق برنامه.  5.   مشارکت در اجرای برنامه های کارآموزی هنرجویان در هنرستان‌ها.  6.   همکاری و مشارکت با مدیر مدرسه در اجرای فعالیت‌های پرورشی، برگزاری اردوهای دانش‌آموزان و بازدید از مراکز علمی، آموزشی وفرهنگی.  7.   همکاری و مشارکت در باره‌ی چگونگی قدردانی از کارکنان، اولیا و دانش‌آموزان و اعضای شوراهای مدرسه با رعایت ضوابط و مقررات مربوط.  8.   جلب همکاری اولیای دانش‌آموزان جهت مشارکت و کمک به ارتقای کیفیت فعالیت‌های مربوط و ارائه‌ی پیشنهادهای لازم به مدیر مدرسه.  9.   تلاش وهمکاری برای جلب مشارکت اولیای دانش‌آموزان، صاحبان حرفه، افراد خیر و مؤسسات خیریه در تأمین امکانات مورد نیاز و بهبود اداره‌ی مدرسه.  10. نظارت بر چگونگی اخذ کمک‌های مردمی با رعایت قوانین و مقررات مربوط  11.تشکیل شورای مالی مدرسه با عضویت مدیر مدرسه، رییس انجمن و نماینده‌ی شورای معلمان در اولین جلسه‌ی انجمن.  12.      نظارت بر نحوه‌ی هزینه‌ی وجوه حاصل از کمک‌های مردمی، خدمات فوق برنامه، سرانه‌ی دانش‌آموزان و کمک‌های شوراهای آموزش وپرورش از طریق شورای مالی و مطابقت موارد هزینه با برنامه‌های مصوب شورای مدرسه.  13.      بررسی و اتخاذ تصمیم نسبت به سرویس رفت وآمد دانش‌آموزان. 14.انتخاب نماینده برای شرکت در شورای مدرسه.  15. انجام اموری که براساس بخشنامه‌های انجمن مرکزی اولیا و مربیان به عهده‌ی انجمن مدرسه محول می‌گردد. تبصره1- در مدارس بزرگسالان ومدارس کم جمعیتی که برابر آیین‌نامه‌ی انجمن مرکزی اولیا ومربیان، امکان تشکیل انجمن نمی‌باشد، وظایف انجمن به مدیر مدرسه واگذار می‌شود.  تبصره2- مدارس ضمیمه و مدارسی که به صورت مجتمع (ابتدایی، راهنمایی تحصیلی و متوسط) توسط یک مدیر اداره‌ می‌شود می‌توانند در صورت تمایل مدیر، انجمن اولیا ومربیان را به صورت مشترک تشکیل دهند. 4.    شورای معلمان ماده 15. به منظور بحث و تبادل نظر و هماهنگی در امور آموزشی، پرورشی و اداری مدرسه و تأمین مشارکت معلمان در حسن جریان آموزشی وپرورشی و اداری مدرسه، شورایی به نام شورای معلمان با شرکت‌ همه‌ی معلمان، مربیان و مشاوران مدرسه تشکیل می‌گردد. وظایف شورای معلمان به شرح زیر است:  1.   نظارت بر هم‌سویی برنامه‌ها و روش‌های کاری در چارچوب اهداف مصوب دوره‌ی تحصیلی و  مفاد این‌ آیین‌نامه‌ی.  2.   مشارکت مؤثر و کارآمد در تهیه‌ی برنامه‌ها و فعالیت‌های آموزشی وپرورشی مدرسه وهمکاری در اجرای آن پس از تأیید شورای مدرسه.  3.   بودجه‌بندی برنامه‌ی درسی با رعایت مقررات مربوط و ارائه آن به شورای مدرسه جهت تأیید. 4.   بررسی و تبادل نظر پیرامون مشارکت فعال دانش‌آموزان در فرآیند آموزش وپرورش. 5.   چاره‌اندیشی برای تأمین مشارکت فعال دانش‌آموزان در فرآیند آموزش وپرورش 6.   تلاش در ارتقای کیفیت برنامه‌های آموزشی وپرورشی و بررسی علل افت تحصیل دانش‌آموزان و برنامه‌ریزی برای کاهش آن.  7 .   مشارکت در تنظیم برنامه‌های پرورشی، تقویت اعتقادات دینی و اخلاقی و آداب اسلامی در دانش‌آموزان. 8.   بررسی و تبادل نظر به منظور هماهنگ کردن نحوه‌ی تشویق و تنبیه دانش‌آموزان.  9.   بحث و تبادل نظر و اتخاذ تدابیر مناسب در مورد مسائل آموزشی، پرورشی و انضباطی دانش‌آموزان و بهبود اداره‌ی مدرسه.  10.      بحث و تبادل نظر در باره‌ محتوای کتاب‌های درسی و انعکاس آن به مسؤولین ذی‌ربط از طریق مدیر مدرسه.  11.     تبادل نظر و هماهنگی در مورد نحوه‌ی استفاده از وسایل آموزشی، کمک آموزشی و کارگاهی.  12. ارائه راه‌کارهای مناسب برای ترغیب دانش‌آموزان به منظور انجام مطالعات درسی و غیردرسی. 13.     ایجاد هماهنگی در ارتباط با نحوه ومیزان تکالیف درسی دانش‌آموزان متناسب با نیاز، استعدادها و علائق آنان. 14.     همکاری، برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری در خصوص چگونگی تشکیل کلاس‌های فوق برنامه با مشارکت انجمن اولیا و مربیان و رعایت ضوابط مربوط. 15.     بررسی منابع آموزشی، کمک آموزشی و پرورشی و انتخاب و معرفی کتب، نشریات، نوارهای صوتی و تصویری جهت استفاده در مدرسه با رعایت سایر مقررات.  16.     انتخاب نماینده یا نمایندگان شورای معلمان برای شرکت در شورای مدرسه و انجمن اولیا و مربیان در اولین جلسه‌ی شورای معلمان.  17.     تعیین پایه‌ی تحصیلی دانش‌آموزان مشمول ماده‌ی 43 این آیین‌نامه‌ی و ارائه‌ی پیشنهاد به شورای مدرسه.  ماده16- ریاست شورای معلمان به عهده‌ی مدیر و در غیاب مدیر بر عهده نایب رییس است که توسط شورای معلمان تعیین مي شود. مدیر مدرسه مس‍ؤول تعیین دستور جلسات و پی‌گیری اجرای تصمیماتی است که توسط اکثریت اعضای شورای معلمان اتخاذ می‌شود.  تبصره1- مدیر مدرسه می‌تواند در صورت لزوم از متخصصین تعلیم و تربیت، معلمان بازنشسته، کارشناسان و مسؤولین آموزش وپرورش و اولیای دانش‌آموزان جهت شرکت در شورای معلمان و تبادل نظر در زمینه‌‌های مربوط دعوت کند.  تبصره2- دبیر شورای معلمان در اولین جلسه توسط اعضای شورا تعیین می‌شود و موظف است خلاصه‌ای از مذاکرات یا تصمیمات متخذه‌ی هر جلسه را ثبت نموده و به امضای اعضای شورا برساند. تبصره3- شورای معلمان می‌تواند به منظور انجام بهتر وظایف خود نسبت به تشکیل گروه‌های درسی و آموزشی اقدام نماید.  ماده17- مدیران مدارس موظف‌اند اولین جلسه‌ی شورای معلمان را حتی‌الامکان قبل از بازگشایی مدارس و حداکثر تا ده روز پس از آن تشکیل دهند. جلسات شورای معلمان حداقل هر ماه یک بار. ماده18- به منظور مشارکت دانش‌آموزان در امور مربوط به مسائل‌ آموزشی، پرورشی، انضباطی، ورزشی و فوق برنامه و ایجاد ارتباط صحیح و مستقیم دوسویه بین دانش‌آموزان و اولیای مدرسه و ارج نهادن به شخصیت و کرامت آنان و تقویت اعتماد به نفس و خودباوری و مسؤولیت‌پذیری و مشارکت‌جویی در آنان، شورای دانش‌آموزان درسطح مدارس تشکیل می‌شود.  ترکیب اعضا و شرح وظایف شورای دانش‌آموزان به شرح زیر است:  الف- ترکیب اعضا اعضای شورای دانش‌آموزان، از میان دانش‌آموزان شاغل به تحصیل همان مدرسه خواهند بود، تعداد و نحوه‌ی انتخاب اعضا برابر دستورالعمل‌ خواهد بود که توسط وزارت آموزش وپرورش تنظیم و ابلاغ می‌گردد.  ب. شرح وظایف  1.   مراقبت بر هم‌سویی فعالیت‌های شورای دانش‌آموزان با مفاد این آیین نامه‌. 2.   بررسی پیرامون چگونگی مشارکت دانش‌آموزان در بخشی از فعالیت‌های آموزشی وپرورشی و اجرایی مدرسه پیشنهاد به مدیر مدرسه. 3.   همکاری در برنامه‌ریزی و اجرای مناسبت‌های مذهبی، انقلابی و ملی در مدارس. 4.   اداره‌ی نشریه دیواری و همکاری در اداره‌ی امور کتابخانه مدارس. 5.   همکاری در برگزاری مسابقات فرهنگی، هنری، علمی و ورزشی دانش‌آموزان. 6.   همکاری در برگزاری بازدیدهای علمی و اردوهای تفریحی و مذهبی. 7.   همکاری در برگزاری نماز جماعت و اداره‌ی نمازخانه‌ی مدارس. 8.   همکاری در تشکیل و اداره‌ی تعاونی دانش‌آموزان درمدارس. 9.   همکاری در امور انتظامی و بهداشتی مدرسه. 10.     همکاری در تنظیم برنامه‌ی امتحانات داخلی مدرسه. 11.     انتخاب نماینده برای شرکت موردی در شورای مدرسه و انجمن اولیا و مربیان. 12.     ارائه پیشنهاد به مدیر مدرسه جهت تشویق دانش‌‌آموزانی که مشارکت فعال در امور اجرایی مدرسه داشته‌اند. ماده 19- شورای دانش‌‌آموزان یک شورای درون مدرسه‌ای است و فاقد شعبه و تشکیلات خارج از مدرسه خواهد بود. شورای دانش‌آموزان مجاز به ایجاد رقابت‌های ناسالم سیاسی وفعالیت جناحی وحزبی در داخل یا خارج از مدرسه نمی‌باشد و نمی‌تواند در انتخابات له یا علیه کاندیداها فعالیت نماید. ماده 20- مدیر مدرسه موظف است نسبت به تشکیل شورای دانش‌آموزان برابر شیوه نامه‌ی ابلاغی در هر سال اقدام نماید. جلسات شورای دانش‌آموزان حداقل هر ماه یک بار تشکیل می‌شود.  تبصره1- برای اثربخشی بیش‌تر شورای دانش‌آموزان، یکی از معاونان یا مربیان امور تربیتی و در غیاب آنهایکی از معلمان مدرسه به انتخاب مدیر، ضمن هدایت جلسات شورای دانش‌‌‌آموزان، مشکلات آنان را پیگیری می‌نماید. تبصره2- شورای دانش‌آموزان می‌توانند با موافقت شورای مدرسه نسبت به تشکیل انجمن‌های دینی، فرهنگی، هنری، ورزشي  و علمی اقدام کند. ماده21- شورای دانش‌آموزان در مدارس نقش مشورتی و مشارکت در امور اجرایی دارد و تصمیم‌های آن را با رأی اکثریت و پس از تأیید مدیر با رعایت مفاد این آئین‌نامه قابل اجرا خواهد بود. مدیر مدرسه همکاری لازم را برای رفع مشکلات شورای دانش‌آموزان در حد امکانات و توان به عمل خواهد آورد.  نکات ضروری در مورد انجمن اولیا و مربیان و شوراهای مدرسه: ماده22- تشکیل هرگونه انجمن یا شورایی در مدرسه به غیر از موارد مندرج در این آیین‌نامه‌، قبل از تصویب شورای عالی آموزش وپرورش مجاز نیست.  تبصره- انجمن‌ها وشوراهایی که براساس مقررات عمومی کشور مانند مصوبات مجلس شورای اسلامی، شورای عالی انقلاب فرهنگی و هیأت دولت تشکیل می‌شوند تابع مقررات خاص خود خواهند بود. ماده23- مکاتبات یا هر نوع ارتباط اشخاص حقیقی یا حقوقی با انجمن اولیا و مربیان یا هر یک از شوراهای مدرسه فقط از طریق مدیر مدرسه انجام می‌گیرد.  ماده24- شوراهای مندرج در این آیین‌نامه‌ در سطح مدرسه فعالیت‌ می‌کنند و تشکیل آنهادر سطح منطقه یا بالاتر بدون تصویب شورای عالی آموزش وپرورش مجاز نخواهد بود. ماده25- در مواردی که تصمیم‌های اتخاذ شده در انجمن اولیا و مربیان یا هریک از شوراهای مدرسه، با نظر مدیر مغایر باشد، مدیر موضوع را به اداره‌ی آموزش وپرورش مربوط منعکس کرده و رأی و نظر رییس اداره‌ی متبوع لازم‌الاجرا می‌باشد.  ماده26- مدیر مدرسه موظف است هر سه ماه یک بار گزارشی از نحوه فعالیت شوراها وانجمن‌ اولیا ومربیان شامل تعداد جلسات واهم تصمیم‌گیری‌های شورای مدرسه به اداره‌ی آموزش وپرورش محل ارسال نماید. تبصره- ادارات آموزش وپرورش، انجمن اولیا ومربیان و شوراهای فعال مدارس را مورد تشویق قرار خواهند داد.  شرایط ثبت‌نام و ادامه‌ی تحصیل دانش‌آموزان  ماده 27- ثبت‌نام دانش‌آموزان برای ورود به هریک از دوره‌های تحصیلی در مدارس داخل کشور با اصل شناسنامه و در مدارس خارج از کشور با اصل شناسنامه یا گذرنامه صورت می‌گیرد. ماده28- هنگام ثبت‌نام دانش‌آموز در پایه‌ی اول دبستان و انتقال دانش‌آموز پایه‌ی مذکور از یک مدرسه‌ به مدرسه‌ دیگر، مدیر مدرسه باید پس از رؤیت شناسنامه، صحت شرط سنی دانش‌آموزان را با قید تاریخ مطابقت در ظهر تصویر(فتوکپی) شناسنامه، گواهی وامضا نماید. گواهی مذکور باید در پرونده‌ی تحصیلی دانش‌آموزان ضبط و نگهداری شود. ماده29- مدیران مدارس باید هنگام ثبت‌نام دانش‌آموزان در پایه‌ی اول ابتدایی، کارت بهداشت تنظیم شده از سوی مراکز بهداشتی را مطالبه و در پرونده‌ی تحصیلی دانش‌آموزان ضبط و نگهداری نمایند. آموزش وپرورش مدارس خارج از کشور تا قبل از شروع امتحانات پایانی بلامانع است. چنانچه تا پایان امتحانات خردادماه پایه‌ی تحصیلی قطعی دانش‌آموز توسط اداره‌ی کل آموزش وپرورش مدارس خارج از کشور با رعایت سایر مقررات مشخص نشود، امتحانات خرداد وشهریور وی به عنوان امتحان تعیین پایه محسوب خواهد شد و چنانچه دانش‌آموز در امتحانات شهریور ماه قبول نشود می‌تواند جهت تعیین پایه در امتحان دروس پایه‌ی پایین‌تر به صورت یک نوبتی شرکت کند.  تبصره: در شهرستانها و  مناطقی که طرح سنجی سلامت جسمانی و آمادگی تحصیلی، بینائی و شنوائی نوآموزان بر‌اي ورود به دبستان اجرامی‌شود، ارائه گواهی سلامتی و بلامانع بودن ثبت‌نام دانش‌آموزان در مدرسه عادی که توسط پایگاه‌ههای سنجی صادر می‌شود، ضروری است.  ماده 30- برگرازی آزمون ورودی، مصاحبه، و تعیین شرایط معدل برای ثبت‌نام دانش‌آموزان و دریافت هرگونه وجه  (به جز وجوه مربوط به بیمه حوادث و کتابهای درسی) در زمان ثبت‌نام مجاز نیست و نباید دانش‌‌آموزی به دلایل مذکور از ثبت‌نام محروم شود.  تبصره: مدارسی که دارای قانون و ضوابط خاص می‌باشند از حیث ثبت‌نام تابع قوانین و مقررات مربوط به خود خواهند بود.  ماده 31- ثبت‌نام دانش‌آموزانی که محل سکونت آنان به مدرسه نزدیک‌تر است، در اولویت خواهد بود و ثبت‌نام از دانش‌آموزانی که والدین آنان هر دو شاغل هستند در مدرسه نزدیک محل کار پدر یا مادر بلامانع است. ماده 32- در مدرسه برای هر دانش‌آموز پرونده تحصیلی تشکیل می‌شود پرونده تحصیلی در هر دوره نشان دهنده وضعیت تحصیلی دانش‌آموز در آن دوره خواهد بود و باید علاوه بر مدارک مندرج در شیوه‌نامه ثبت‌نام، شامل کارنامه‌های سنوات قبل همان دوره تحصیلی نیز می‌باشد. برای دانش‌آموزان دوره راهنمایی تصیلی وجود کارنامه تحصیلی پنجم ابتدایی و برای دانش‌آموزان دوره متوسطه وجود گواهینامه دائم یا موفقت پایه سوم راهنمایی تحصیلی در پرونده تحصیلی ضرورت دارد.  تبصره: افرادی که با استفاده از ارزشیابی مدارک تحصیلی خارجی یا برابر مقررات با شرکت در  امتحان ورودی موفق به ادامه تحصیل می‌شوند نیاز به کارنامه تحصیلی سنوات قبل ندارند. ماده 33- مدیر مدرسه می‌‌تواند در موارد استثنایی با اخذ تعهد کتبی از ولی دانش‌‌آموزی که فاقد شناسنامه و مدارک تحصیلی است از وی به صورت مشروط حداکثر برای مدت یک ماه ثبت نام نماید. ادامه تحصیل این قبیل دانش‌‌آموزان در صورت عدم ارائه مدارک هویتی و تحصیلی منوط به موافقت کمیسیون خاص اداره آموزش وپرورش خواهد بود و هر صورت دانش‌آموز موظف است برای ثبت‌نام قطعی و درج مشخصات وی در دفتر آمار تا قبل از اولین نوبت امتحان مدارک هویتی و تحصیلی خود را به مدرسه تسلیم کند.  تبصره- ثبت‌نام و ادامه تحصیل دانش‌آموزی که مدارک تحصیلی خارجی وی جهت ارزشیابی ناقص می‌باشد با تأئید کمیسیون ارزشیابی مدارک تحصیلی خارجی و اخذ معرفی‌نامه از اداره کل آموزش و پرورش مدارس خارج از كشور تا قبل از شروع امتحانات پاياني بلامانع است . چنانچه تا پايان امتحانات خرداد ماه پايه تحصيلي قطعي دانش آموز توسط اداره كل  آموزش و پرورش مدارس خارج از كشور با رعايت ساير مقررات مشخص نشود، امتحانات خرداد و شهريور وي به عنوان امتحان تعيين پايه محسوب خواهد شد و چنانچه دانش آموز در امتحانات شهريور قبول نشود مي تواند جهت تعيين پايه در امتحان دروس پايه پايين تر به صورت يك نوبتي شركت كند .  ماده 34- پذیرفتن دانش‌آموز به صورت مستمع آزاد ممنوع است. تبصره- دانش‌آموزی که به ضرورت در محلی غیر از محل ثبت‌نام خود به سر می‌برد می‌تواند با ارائه‌ی کارت شناسایی مدرسه یا گواهی تحصیلی و با اخذ معرفی‌نامه از اداره‌ی آموزش‌ وپرورش (مقصد) ، از کلاس‌های درس یکی از مدارس در محل جدید به صورت موقت استفاده کند.  ماده35- دارندگان مدارک تحصیلی نهضت سوادآموزی با رعایت شرایط سنی می‌توانند به شرح ذیل ادامه تحصیل دهند: الف. با مدرک تحصیلی دوره‌ی مقدماتی در پایه‌ی دوم ابتدایی ثبت‌نام و ادامه تحصیل دهند و یا در امتحان پایه‌ی دوم ابتدایی (به عنوان ورود به پایه‌ی سوم) شرکت کرده و در صورت احراز شرایط قبولی در پایه سوم ابتدایی ثبت‌نام کنند. ب. با مدارک تحصیلی دوره تکمیلی در پایه‌ی چهارم ابتدایی ثبت‌نام نماید. ج. با مدرک تحصیلی دوره پایانی در پایه‌ی پنجم ابتدایی ثبت‌نام نمایند.  ماده36- شرایط سنی ثبت‌نام در مدارس روزانه به شرح زیر خواهد بود:  الف. دوره‌ی ابتدایی  1.   حداقل سن ثبت‌نام در پایه‌ی اول دبستان 6 سال تمام و حداکثر آن در مناطق شهری 9 سال تمام و در مناطق روستایی و عشایری 11 سال تمام خواهد بود.  2.   حداکثر سن ثبت‌نام در دوره‌ی ابتدایی در مناطق شهری 14سال تمام و در مناطق روستایی و عشایری 16سال تمام خواهد بود.  ب. دوره‌ی راهنمایی حداکثر سن ثبت‌نام در پایه‌ی اول، دوم وسوم راهنمایی تحصیلی در مناطق شهری به ترتیب 15، 16، و 17سال تمام و در مناطق روستایی و عشایری به ترتیب 17، 18و 19 سال تمام است.  ج. دوره‌ی متوسطه حداکثر سن ثبت‌نام در پایه‌های اول، دوم وسوم متوسطه و دوره‌ی پیش‌دانشگاهی در مناطق شهری، روستایی و عشایری به ترتیب 18 ، 19،20 و 21 سال تمام است.  تبصره1- در هر دوره‌ی تحصیلی دو سال به حداکثر سقف سنی دانش‌آموزان معلول جسمی که در مراکز آموزشی خاص به تحصیل اشتغال دارند اضافه می‌شود.  تبصره2- ملاک محاسبه‌ی سن دانش‌آموزان جهت ثبت‌نام، اول مهرماه خواهد بود. تبصره3- ملاک تعیین شهر و روستا برای رعایت حداکثر سن مجاز ثبت‌نام، تقسیمات کشوری خواهد بود. چنانچه برخی روستاها در طول سال تحصیلی به محدوده‌ی شهری منضم شوند ادامه‌ی تحصیلی دانش‌آموزان آن مناطق، تا پایان آن دوره‌ی تحصیلی مطابق شرایط سنی روستا خواهد بود. تبصره4- ثبت‌نام مجدد دانش‌آموزان غیرمشمول نظام وظیفه که ترک تحصیل کرده‌اند، با رعایت شرایط سنی در پایه‌ی تحصیلی مربوط بلامانع است. ماده 37- ثبت‌نام مجدد دانش‌آموز در همان پایه‌ای که قبول شده است با رعایت شرایط صرفاً در مدرسه غیرانتفاعی یا به‌صورت متفرقه مجاز است.  توضیحی در مورد  ماده  سی و هفت  آیین نامه  اجرایی دفتر محترم آموزشهای نظری و مهارتی سلام علیکم با احترام بازگشت به نامه شماره 394/ 473مورخ 26/1/80و 4794/473مورخ 12/5/80اعلم نظر دویست و شصت و سومین جلسه کمیسیون معین شورای عای آموزش و پرورش مورخ 13/6/80در مورد مفاد ماده 37آیین نامه اجرائی مدارس را به شرح زیر به اطلاع می رساند .  1- دانش آموزان پسر غیر مشمول و دختران صرفا می توانند با استفاده از مفاد ماده 37آیین نامه اجرائی مدارس به صورت غیر انتفاعی یا داوطلب آزاد در همان پایه ای که قبول شده اند مجددا ثبت نام کنند .  2- دانش آموزی که به استناد ماده مذکور ثبت نام می شود  در صورت مردودی ، مردودی وی جزء سوابق تحصیلی محسوب خواهد شد و برای ادامه تحصیل ، قبولی قبلی وی ملاک عمل است . 3- دانش آموزی که به استناد ماده مذکور ثبت نام می کند در صورت قبولی ، نمرات و معدلی از وی پذیرفته خواهد شد که نفع  دانش آموز در آن بیشتر است .  4- شرایط سنی ثبت نام برای استفاده از ماده مذکور همانند سایر دانش آموزان خواهد بود .  5- استفاده از ماده مذکور صرفا در پایه و رشته قبلی مجاز است .  6- فارغ التحصیلان مشمول  دوره پیش دانشگاهی نمی توانند  از مفاد ماده مذکور استفاده کنند.    8/1209/120مورخ 28/6/80        هادی عزیز زاده – دبیر کل شورای عالی  آموزش و پرورش    ماده 38- ثبت نام دانش آموزان پسري كه به سن مشموليت مقرر در قانون خدمت وظيفه عمومي مي رسند ،تابع مقررات و شيوه نامه هايي است كه با هماهنگي نظام وظيفه از طريق وزارت آموزش و پرورش ابلاغ مي شود . ماده39- غیبت غیرموجه سه ماه متوالی و بیش‌‌تر دانش‌آموزان مشمول از نظر مقررات نظام وظیفه ترک تحصیل تلقی می‌شود.  تبصره- وقفه‌ی تحصیلی و غیبت موجه ترک تحصیل محسوب نمی‌شود.  ماده40- حداکثر تعداد سال‌های مردودی مجاز در هر پایه‌ی تحصیلی در دوره‌های ابتدایی و راهنمایی تحصیلی دو سال خواهد بود و دانش‌آموز با رعایت شرایط سنی می‌‌تواند برای سومین سال در همان پایه ثبت‌نام کند. تبصره- دانش‌آموزان معلول جسمی که در مراکز آموزشی خاص به تحصیل اشتغال دارند مجاز خواهند بود به مدت یکسال بیش‌‌تر از دانش‌آموزان عادی تکرار پایه‌ کنند.  ماده41- دانش‌آموزی که به دلایل موجه از شروع سال یا نیمسال تحصیلی موفق به ثبت‌نام نشده است می‌تواند صرفاً با اخذ مجوز از کمیسیون خاص اداره‌ی آموزش وپرورش محل، ثبت‌نام کرده و ادامه تحصیل دهد. در این گونه موارد در ستون ملاحظات دفتر آمار به شماره‌ی نامه و رأی کمیسیون خاص استناد می‌شود.  تبصره- دانش‌آموزی که پس از ارزشیابی مدارک تحصیل خارجی از طریق اداره‌ی کل آموزش وپرورش مدارس خارج از کشور جهت ثبت‌نام معرفی می‌شود نیاز به اخذ موافقت از کمیسیون خاص اداره‌ی آموزش وپرورش ندارد و ثبت‌نام در هر زمان از سال تحصیلی بلامانع خواهد بود. ماده42- ثبت‌نام از دانش‌آموزان اتباع خارجی مقیم ایران براساس مدارک هویتی واقامتی معتبر صورت می‌پذیرد. افراد خارجی مقیم ایران، رانده‌شدگان و پناهندگان از کشورهای خارجی باید دارای اجازه‌ی اقامت مورد تأیید وزارت کشور باشند.  ماده43- پایه‌ی تحصیلی دانش‌آموزی که به عللی مانند عدم دسترسی به مدرسه، بیماری و یا اقامت در خارج از کشور نتوانسته به موقع وارد مدرسه شود یا مدارک تحصیلی وی در اثر حوادثی از قبیل سیل، زلزله و آتش‌سوزی از بین رفته و یا وقفه‌ای در ادامه‌ی تحصیل او ایجاد شده است وهمچنین پایه‌ی تحصیلی دانش‌آموزی که مدارک قابل قبولی جهت ارزشیابی ندارد، در دوره‌ی ابتدایی با رعایت حداقل سن متعارف ثبت‌نام و بررسی‌های انجام شده از سوی شورای معلمان توسط شورای مدرسه تعیین می‌شود و در ستون ملاحظات دفتر آمار به رأی شورای مدرسه استناد می‌شود. در دوره‌های راهنمایی و متوسطه متقاضی ادامه‌ی تحصیل با توجه به حداقل سن متارف و توانایی خود می‌تواند با معرفی اداره‌ی آموزش وپرورش محل در امتحان ورودی پایه‌ی مورد نظر شرکت نموده و در صورت احراز شرایط قبولی در پایه‌ی بالاتر ادامه تحصیل دهد(سن متعارف در دوره‌ی ابتدایی برای پایه‌های اول تا پنجم به ترتیب 6، 7،  8 ، 9 و 10 سال تمام و برای پایه‌های اول تا سوم راهنمایی 11 و 12 و 13 سال تمام و برای پایه‌های اول تا سوم متوسطه 14 و 15 و 16 سال تمام می‌باشد).  ماده44- انتقال دانش‌آموزان در جریان سال تحصیلی از یک مدرسه به مدرسه دیگر در همان منطقه در صورت موافقت مدیر مدرسه مقصد با رعایت سایر مقررات و از یک منطقه و ناحیه به سایر مناطق ونواحی آموزش وپرورش در صورت موافقت اداره‌ی آموزش وپرورش مقصد تا یک ماه قبل از شروع امتحانات پایانی بلامانع خواهد بود. تبصره1- منظور از امتحانات پایانی موضوع این ماده، در نظام سالی امتحانات آخر سال و در نظام نیسمالی- واحدی امتحانات پایان نیم سال است.  تبصره2- پرونده‌ی تحصیلی و نمره‌های امتحانی این‌گونه دانش‌آموزان باید حداکثر تا یک ماه پس از انتقال دانش‌آموز به مدرسه‌ی جدید ارسال شود.  تبصره3- انتقال دانش‌آموزان و داوطلبان آزاد سال آخر متوسطه پس از امتحانات نهایی خردادماه از یک منطقه به منطقه‌ی دیگر مشروط بر داشتن عذرموجه با موافقت کمیسیون خاص اداره‌ی آموزش وپرورش مبدأ بلامانع می‌باشد.  ماده45- انتقال دانش‌آموزان بزرگسال به مدارس روزانه منوط به گذراندن کلیه‌ی دروس یک پایه‌ی تحصیلی وداشتن شرایط سنی وسایر ضوابط ثبت‌نام مدارس روزانه است. انتقال دانش‌آموزان مدارس روزانه به مدارس بزرگسال تا یک ماه قبل از برگزاری امتحانات پایانی بزرگسالان بلامانع است.  تبصره- دانش‌آموزان دوره‌ی متوسطه که به علت از دست دادن شرایط تحصیلی مدرسه روزانه به مدارس بزرگسالان منتقل می‌شوند، اجازه‌ی بازگشت به مدارس روزانه را نخواهند داشت.  ماده46- شرایط سنی ثبت‌نام در مدارس بزرگسالان(شبانه) و متفرقه به شرح زیر خواهد بود. 1.   حداقل سن تحصیل درمدارس بزرگسالان در دوره‌های راهنمایی تحصیلی و متوسطه به ترتیب 14 و 16 سال تمام خواهد بود.  تبصره1- در شرایط خاص با مجوز کمیسیون خاص اداره‌ی آموزش وپرورش محل به صورت موردی می‌توان از دانش‌آموزی که حداقل شرط سنی را ندارد، در مدرسه‌ی بزرگسالان ثبت‌نام نمود.  تبصره2- دانش‌آموزی که شرایط تحصیل در مدرسه‌ی روزانه را از دست می‌دهد و دانش‌آموز مردود متوسطه با هر سنی می‌تواند در مدرسه‌ی بزرگسالان ثبت‌نام کند.  2.   برگزاری امتحان متفرقه در دوره‌ی ابتدایی به استثنای پایه‌ی پنجم در داخل کشور مجاز نیست. حداقل سن برای ثبت‌نام در امتحانات متفرقه پایه‌ی پنجم ابتدایی 10سال تمام است و برای شرکت در امتحانات مذکور نیازی به ارائه‌ی مدرک قبولی سنوات قبل نخواهد بود در سایر پایه‌ها شرط سنی وجود ندارد ولی ارائه‌ی کارنامه‌ی قبولی پایه‌ی قبل ضروری است.  3.   حداقل سن برای ثبت‌نام درامتحانات متفرقه‌ی دوره‌ی راهنمایی تحصیلی (جامع) 18سال تمام در اول مهرماه است و دارندگان کارنامه‌ی قبولی پایه‌ی پنجم ابتدایی می‌توانند بدون ارائه‌ی مدرک قبولی پایه‌های اول ودوم راهنمایی در امتحان نهایی دوره‌ی راهنمایی تحصیلی به‌صورت داوطلب آزاد شرکت کنند.  تبصره1- ثبت‌نام و شرکت داوطلبان پسر مشمول نظام وظیفه در امتحانات متفرقه بلامانع است لیکن برای آنان معافیت تحصیلی صادر نخواهد شد.  تبصره2- شرکت در امتحانات متفرقه ازنظر مقررات نظام وظیفه ترک تحصیل تلقی می‌شود.  ماده47- مدیر مدرسه موظف است حداکثر تا یک ماه پس از شروع سال تحصیلی، پرونده‌ی تحصیلی کلیه‌ی دانش‌آموزان را بررسی نماید و چنانچه از دانش‌آموزی بر خلاف مقررات ثبت‌نام شده باشد، نسبت به هدایت او به پایه استحقاقی اقدام کند.  تبصره- اگر بعد از گذشت یک ماه از شروع سال تحصیلی مشخص شود دانش‌آموزی در همان سال یا سال‌های تحصیلی قبل برخلاف مقررات ثبت‌نام شده است مدیر مدرسه باید موضوع را به اداره‌ی آموزش وپرورش گزارش نماید. در این‌گونه موارد اداره‌ی آموزش وپرورش موظف است در اسرع وقت نسبت به تعیین سرنوشت تحصیلی دانش‌آموز و پی‌گیری موضوع از طریق مراجع ذی‌ربط اقدام کند.  ماده 48- دانش‌آموزانی که به دلایل موجه از قبیل شرکت در المپیادها و دوره‌های، آموزشی مربوط، مسابقات ورزشی و نظایر آن به تشخیص کمیسیون خاص اداره آموزش و پرورش موفق به  شرکت در امتحانات نهایی سوم راهنمایی تحصیلی ومتوسطه نمی‌شوند می‌توانند در نوبت امتحانی بعدی شرکت کنند. قبولی آنان به عنوان قبولی در امتحانات نوبت قبلی محسوب خواهد شد. ماده 49- کلیه کسانی که یکی از بستگان درجه اول آنها در طول سال تحصیلی شهید، اسیر یا مفقود می‌گردد و همچنین دانش‌آموزانی که یکی از بستگان درجه اول آنها در فاصله یک ماه قبل از آغاز امتحانات خرداد یا شهریور ماه فوت می‌شود در آن نوبت امتحانی مردود نخواهد شد. این قبیل افراد می‌توانند علاوه بر نوبت‌های امتحانی مذکور در یک نوبت امتحانی دیگر همراه با غائبین مجاز شرکت کنند.  تبصره 1‌ : مفاد این ماده شامل دروس نهایی دوره متوسطه نمی‌شود. ماده 50- دانش‌آموزانی که امتحانات آنان به علل مختلف از قبیل حوادث غیرمتعرقبه، بلایای طبیعی برگزار نشده و یا اوراق امتحانی آنان مفقود یا معدوم گردیده است در امتحانات داخلی می‌تواند با تائید کمیسیون خاص اداره آموزش و پرورش در اولین فرصت و حداکثر تا یکماه پس از پایان ایام امتحانات در امتحان مجدد شرکت نمایند. تبصره- در مورد امتحانات نهایی صدور مجوز و تعیین نوبت امتحانی بر عهده کمیسیون معین شورای عالی آموزش و پرورش خواهد بود.  ماده 51- مدرسه می‌تواند با موافقت کمیسیون خاص اداره آموزش و پرورش محل علاوه بر موارد مندرج در این آیین نامه تسهیلات زیر را نیز برای دانش‌آموز قائل شود.  1- ثبت‌نام از دانش‌آموزی که به دلایل مختلف از قبیل كبرسن  ، مردودی یا مشروطی بیش از دفعات مجاز و نظایر آن شرایط تحصیلی در مدرسه روزانه را از دست داده است.  2- ثبت‌نام بدون حضور در کلاس از دانش‌آموزی که به علت بیماری خاص قادر به حضور در کلاس نمی‌باشد. 3- برگزاری امتحان به‌صورت چند گزینه‌ای، املاء صحیح  غلط، دادن وقت اضافی، جایگزین کردن نمره بخش کتبی به جای شفاهی یا بالعکس در امتحانات داخلی با توجه به شرایط خاص جسمانی افراد (اختلالات حرکتی، ناسازگار بدنی، عدم تعادل بدنی).  4- برگزاری امتحان غیر نهایی در خارج از مدرسه از دانش‌آموزی که قادر به حضور در جلسه امتحان مدرسه نیست. 5- اخذ امتحان بیش از موعد در دروسی که امتحان آنها به صورت نهایی نیست حداکثر یکماه قبل از شروع امتحانات پایانی از دانش‌‌آموزی كه به   ضرورت به اتفاق والدین خود به خارج از کشور عزیمت خواهد کرد. 6- اخذ امتحان از دانش‌آموزی که در امتحانات هماهنگ غیبت موجه داشته است. ماده 52- حداقل سن ثبت نام در مدارس ایرانی خارج از کشور که سن ورود به دبستان در آن کشورها 5/5 سال یا کمتر است،5/5 سال خواهد بود. دانش‌آموزانی که در 5/5 سالگی وارد مدارس ایرانی خارج از کشور می‌شوند در صورتی می‌تواند در مدراس داخل کشور ادامه تحصیل دهند که پایه اول دبستان را در مدارس ایرانی خارج از کشور گذرانده باشند. انتقال این قبیل دانش‌آموزان به  پایه اول مدارس داخل کشور در صورتی مجاز است که اولیای آنان کارمند دولت، نهادها و ارگانهای انقلاب اسلامی در دوایر و نمایندگیهای جمهوری اسلامی ایران در دیگر کشورها بوده و مأموریت آنان قبل از پایان سال تحصیلی خاتمه یافته باشد.  ماده 53- دانش‌آموزان ازدواج کرده می‌توانند به یکی از روشهای زیر ادامه تحصیل دهند:  1- طبق مقررات در امتحانات متفرقه شركت  نمایند.  2- طبق مقررات در مدارس بزرگسالان تحصیل نمایند.  3- در صورت داشتن شرایط سنی در مدارس روزانه ثبت‌نام نمایند. و بدون حضور در کلاس، مانند سایرین در امتحانات شرکت نمایند.  4- با رعایت سادگی کامل و خودداری از ابراز مسائل  ازدواج با دیگر دانش‌آموزان، مانند سایرین در مدارس روزانه به تحصیل ادامه دهند.  ماده 54- دانش‌آموز دوره ابتدایی و راهنمایی تحصیلی که به دلایل مختلف از قبیل عدم دسترسی به مدرسه، تکرار پایه و وفقه تحصیلی در شرایط سنی بالاتر از سن متعارف پایه تحصیلی خود قرار دارد، می‌تواند در صورت قبولی در امتحانات خرداد ماه با حداقل معدل کل 14، در شهریور ماه همان سال تحصیلی در امتحانات پایه بالاتر در مدرسه قبلی یا مدرسه جدیدی که برای ادامه تحصیل ثبت‌نام کرده است به صورت یک‌نوبتی شرکت کند و در صورت احراز شرایط قبولی به پایه بعدی ارتقاء یابد.  تبصره 1- داوطلبان آزاد امتحانات متفرقه پایه پنجم ابتدایی و دانش‌آموزان شبانه‌ (بزرگسالان) دوره راهنمایی تحصیلی مجاز به استفاده از مفاد این ماده نخواهد بود.  تبصره 2- شرایط قبولی در امتحانات شهریور ماه همانند شرایط مندرج در آیین‌نامه امتحانات دوره ابتدایی و ر اهنمایی تحصیلی خواهد بود. غائبین موجه شهریور ماه می‌توانند در امتحانات داخلی با تأیید شورای مدرسه و در امتحانات هماهنگ با تأیید کمییسیون خاصل اداره آموزش و پرورش ، در امتحانات غائبین مجاز شرکت نمایند. ماده 55- ایثارگران مجازند یکسال بیش از سایر دانش‌آموزان در مدارس بزرگسالان تحصیل کنند و همچنین در هر نیمسال یا دوه تابستانی یک عنوان درسی بیش از سقف واحدهای مجاز انتخاب نمایند. ------------------------- - منظور از ایثارگر در این ماده واجدین شرایط بند 1 و 2 مصوبه جلسه 631 شورای عالی آموزش و پرورش مورخ 6/12/77 است شرایط بهداشتی و ایمنی مدارس ماده56- سعی شود براساس ضوابط و معیارهای وزارت آموزش وپرورش درهر مدرسه نمازخانه، کتابخانه، آزمایشگاه، کارگاه، سالن ورزشی، سالن اجتماعات، مکان و وسایل لازم برای کمک‌های اولیه و مراقبت‌های بهداشتی- درمانی و اطفای حریق، پیش‌بینی و از امکانات موجود در مدرسه و امکانات مشابه خارج از آن استفاده شود.  ماده57- مدیران مدارس موظف‌اند برای کمک به ارتقای سطح بهداشت و سلامت محیط مدرسه بر اموری از قبیل تأمین آب آشامیدنی سالم، نظافت سرویس‌های بهداشتی، توجه به پاکیزگی لباس، بدن، موی سر دانش‌آموزان، تهویه و تأمین رنگ و روشنایی مناسب برای فضای مدرسه و تهیه و توزیع مواد خوراکی در تعاونی مدرسه و استفاده از لباس کار در کارگاه‌ها مراقبت کامل معمول دارند. ماده58- مدیران مدارس باید ابتدای سال تحصیلی نسبت به بیمه(حوادث) نمودن دانش‌آموزان اقدام کنند و در خصوص چگونگی استفاده از مزایای آن، دانش‌آموزان وخانواده‌ی آنان را راهنمایی نمایند.  ماده59- در مدرسه باید حداقل یک بار در سال از دانش‌آموزان معاینه‌ی بهداشتی- درمانی به عمل آید. مدیران مدارس باید با کمک انجمن اولیا و مربیان نهایت همکاری را با مسؤولان و سازمان‌های بهداشتی برای تأمین بهداشت و سلامت دانش‌آموزان داشته باشند. تبصره- در مناطقی که مربی بهداشت یا مرکز بهداشتی درمانی برای اجرای برنامه‌های بهداشتی وجود نداشته باشد وانجمن اولیا ومربیان نیز قادر به تأمین آن نباشد، مدیر مدرسه باید دراسرع وقت با تهیه‌ی گزارش لازم مراتب را به اطلاع اداره‌ی آموزش وپرورش محل برساند تا اقدامات لازم برای اجرای برنامه‌های مربوط به مراقبت‌های بهداشتی و خدمات ایمنی صورت گیرد.  ماده60- در مواردی که در اثر شیوع بیماری واگیردار یا به هر دلیل دیگر در ارتباط با شرایط بهداشتی و ایمنی مدرسه، ادامه‌ی تحصیل دانش‌آموزان با خطر احتمالی مواجه باشد، مدیر مدرسه باید با نظر کارشناسان مربوط و موافقت اداره‌ی آموزش وپرورش نسبت به تعطیل نمودن مدرسه به صورت موقت اقدام کند و اهتمام نماید که در اسرع وقت ترتیب ادامه‌ی تحصیل دانش‌آموزان درمحل دیگر داده شود.  ماده61- مدیران مدارس موظف‌اند به هنگام مشاهده‌ی علائم بیماری در دانش‌آموز مراتب را به اطلاع اولیای وی برسانند تا ترتیب درمان دانش‌آموز قبل از سرایت بیماری به دیگر دانش‌آموزان داده شود.  ماده62- دانش‌آموزی که به سبب ابتلا به بیماری واگیردار غیبت کند، هنگام بازگشت به مدرسه برای اطمینان از بهبودی باید گواهی پزشکی مبنی بر صحت مزاج ارائه نماید. ماده63- دانش‌آموزانی که ضعف بینایی یا شنوایی دارند باید در ردیف‌های مناسب کلاس قرار گیرند و در مورد دانش‌آموزانی که با دست چپ می‌نویسند نباید هیچ‌گونه ممانعتی به عمل آید و پیش‌بینی محل مناسب برای نشستن و تأمین شرایط مناسب برای آنهاباید مورد توجه قرار گیرد. پوشش و لباس دانش‌آموزان ماده64- لباس دانش‌آموزان باید از نظر دوخت و رنگ، ساده و دارای ظاهری آراسته و متناسب با محیط آموزشی و تربیتی مدرسه باشد.  ماده65- دانش‌آموزان باید علاوه بر استفاده از پوشش مناسب در مدرسه، در آمد و رفت به مدرسه نیز از لباس وپوشش مناسب و فاقد هر گونه تصویر و نوشته استفاده کنند.  ماده66- لباس دانش‌آموزان علاوه بر پوشش. نشان وقار و عفاف آنان است، شکل و دوخت لباس آنان باید با شئون اسلامی مناسب باشد.  ماده67- پوشش دانش‌آموزان دختر شامل:  1)چادر، مانتو، شلوار، مقنعه. 2) مانتو شلوار و مقنعه می‌باشد. تبصره1- چادر بهترین حجاب و مناسب‌ترین پوشش می‌باشد. شایسته است مدیران مدرسه ضمن رعایت عدم اجبار، دانش‌آموزان دختر را به استفاده از آن تشویق و توصیه کنند.  تبصره2- رنگ مانتو، شلوار و مقنعه‌ی دانش‌آموزان دختر باید ضمن توجه به شرایط سنی و جغرافیایی از میان رنگ‌های مناسب انتخاب شود. مقررات انضباطی دانش‌آموزان 1.   وظایف دانش‌آموزان  ماده68- دانش‌آموزان در دوران تحصیل موظف‌اند موازین اسلامی و مقررات آموزش وپرورش را در اخلاق و رفتار  خویش رعایت کنند که اهم آنهابه شرح زیر است:‌ 1.   رعایت شعائر دینی. 2.   رعایت ادب و احترام نسبت به مدیر، معاون، معلمان، مربیان و دیگر کارکنان مدرسه. 3.   رعایت حسن رفتار و اخلاق و همکاری با سایر دانش‌آموزان. 4.   سعی شایسته در تحصیل، رعایت آموزش و تربیتی، انجام فرائض دینی و مشارکت در فعالیت‌های اجتماعی مدرسه.  5.   حضور به موقع در مدرسه و خروج از آن در پایان ساعات مقرر(حضور در مدرسه در غیر ساعات مقرر برای استفاده از زمین ورزش، آزمایشگاه، کتابخانه، فعالیت‌های پرورشی و... منوط به اجازه‌ی ولی دانش‌آموز و موافقت مدیر و به سرپرستی او یا یکی از کارکنان مدرسه مجاز خواهد بود).  6.   حضور مرتب در مدرسه و کلاس درس در تمام مدتی که مدرسه رسماً دایر است.  7.   رعایت بهداشت و نظافت فردی و همکاری با دانش‌آموزان دیگر و مسؤولین مربوط در پاگیزه نگه داشتن فضای مدرسه.  8.   استفاده از لباس، کفش، جوراب ساده و مناسب واصلاح موی سر متناسب با شئون دانش‌آموزی برای پسران و رعایت حجاب مناسب برای دختران.  9.   خودداری از به کار بردن وسایل تجملی و آرایشی و پرهیز از همراه آوردن اشیای گرانبها و وسایل غیر مرتبط با امور تحصیلی به مدرسه.  10.    خودداری از خرید و فروش به غیر از مواردی که در آیین‌نامه شرکت تعاونی دانش‌آموزی پیش بینی شده است.  11.    مراقبت از وسایل شخصی و اهتمام در حفظ ونگهداری اموال، تجهیزات و ساختمان مدرسه (چنانچه دانش‌آموزی به وسایل و ساختمان مدرسه یا سایر دانش‌آموزان خسارت وارد آورد، باید خسارت وارده توسط دانش‌آموز یا ولی وی جبران شود).  تبصره- برگه‌هایی که در موقع ثبت‌نام توسط دانش‌آموز و ولی او تکمیل می‌شود، باید حاوی اهم وظایف انضباطی دانش‌آموزان باشد تا ضمن آگاهی و توجه، دانش‌آموز و ولی او انجام این وظایف را تعهد کنند.  ماده69- مدیر موظف است در مواردی که دانش‌آموز تأخیر ورود مکرر یا غیبت غیرموجه داشته باشد، مراتب را به اطلاع ولی وی برساند تا با همکاری ولی چاره‌جویی لازم معمول شود. چنانچه غیبت دانش‌آموز پسر مشمول وظیفه‌ی عمومی بیش از حد مقرر در ماده 39 این آیین‌نامه می‌باشد مدیر موظف است مراتب ترک تحصیل وی را به مراجع مربوط اعلام کند.  ماده70- غیبت غیرموجه و تأخیر ورود دانش‌آموز در دفتر انضباطی ثبت و موجب کسر نمره‌ی انضباط می‌شود و در صورت تأخیر ورود مکرر یا غیبت بیش از حد، مدیر مدرسه موظف است با نظر شورای مدرسه تصمیم مقتضی را برابر مفاد ماده76 اتخاذ نماید و مراتب را کتباً به ولی دانش‌آموز ابلاغ کند. 2.   ترغیب و تشویق  ماده71- مدیر مدرسه باید برای ترغیب دانش‌آموزان به انجام صحیح وظایف خویش برنامه‌هایی را تهیه و با تأیید شورای مدرسه اجرا کند. ماده 72- دانش‌آموزانی که وظایف خود را به نحو شایسته انجام می‌دهند، به روش‌های زیر مورد تشویق قرار می‌گیرند: 1.    تشویق شفاهی در کلاس در حضور دانش‌آموزان. 2.    تشویق شفاهی در مراسم آغازین در حضور کلیه‌ی دانش‌آموزان. 3.    تشویق کتبی و شفاهی در کلاس و اعلام آن به ولی دانش‌آموز. 4.    تشویق کتبی و شفاهی در حضور کلیه‌ی دانش‌آموزان. 5.    اعطای جایزه یا لوح تقدیر با امضای مدیر مدرسه در حضور همه‌ی دانش‌آموزان. 6.    تشویق کتبی و اعطای لوح تقدیر از طرف اداره‌ی آموزش وپرورش. 7.    معرفی برای شرکت در اردوهای تربیتی، آموزشی و فرهنگی. 8.    اعطای نشان‌های دانش‌آموزی برابر ضوابط مصوب شورای عالی آموزش وپرورش.  تبصره- اتخاذ تصمیم درمورد بند1 با معلم و مربی دانش‌آموز و بندهای2 لغایت5 توسط مدیر مدرسه و بندهای 6 و7 پس از تأیید شورای مدرسه انجام خواهد گرفت.  ماده73- در انجام هر نوع تشویق باید موارد ذیل رعایت شود:  1.    برنامه‌های تشویقی مدرسه باید منجر به تشویق و انگیزش درونی در دانش‌آموزان شده و روح امید، تعاون، عشق و به کار و کوشش و جدیت را در آنان توسعه دهد. 2.    ملاک اصلی در تشویق، سعی و کوشش دانش‌آموز و میزان پیشرفت وی در مقایسه با وضع قبلی خود باشد. 3.    تشویق باید به گونه‌ای انجام پذیرد که علت آن برای فردی که تشویق می‌شود و سایر دانش‌آموزان روشن باشد. 4.    جوایزی که تهیه می‌شود باید متناسب با سن وذوق دانش‌آموز باشد و ارزش آموزشی و تربیتی آن مورد توجه قرار گیرد. 5.    خلاصه تشویق‌های مهم باید در پرونده‌ی تحصیلی دانش‌آموزان درج شود و در صورت عدم حضور اولیا به نحو مناسب به اطلاع آنان برسد. 6.    تشویق هیچ دانش‌آموزی نباید سبب تحقیر دانش‌آموز دیگری شود و در اعمال تشویق‌ها نباید تبعیض و استثنایی بین دانش‌آموزان قائل شد. 3.    تنبیه ماده74- قصور و سهل‌انگاری دانش‌آموزان نسبت به انجام وظایف خود تخلف محسوب می‌شود. مدیر، شورای مدرسه، معاونان و مربیان موظف‌اند قبل از اعمال هر گونه تنبیه‌ از وضع و موقعیت محل آگاهی یابند و در جستجوی انگیزه و علت تخلف برآیند و نسبت به رفع آن اقدام کنند. ماده75- تنبیه باید توجه دانش‌آموز را به اشتباه خود جلب و زمینه‌ی مناسب را برای ایجاد رفتار مطلوب در وی فراهم نماید لذا اعمال تنبیه باید متکی به یافته‌های علمی و استفاده از الگوهای مناسب تغییر رفتار باشد تا موجب تجرّی دانش‌آموز و اصرار وی بر تکرار اشتباه نشود.  ماده76- دانش‌آموزان متخلفی که راهنمایی‌ها و چاره‌جویی‌های تربیتی، در آنها مفید و مؤثر نمی‌افتد، با رعایت تناسب به یکی از روش‌های زیر مورد تنبیه قرار می‌گیرند: 1.    تذکر و اخطار شفاهی به طور خصوصی. 2.    تذکر و اخطار شفاهی در حضور دانش‌آموزان کلاس مربوط . 3.    تغییر کلاس، در صورت وجود کلاس‌های متعدد در یک پایه با اطلاع ولی دانش‌آموز. 4.    اخطار کتبی و اطلاع به ولی دانش‌آموز. 5.    اخراج موقت از مدرسه با اطلاع قبلی دانش‌آموز، حداکثر برای مدت سه روز. 6.    انتقال به مدرسه دیگر.  ماده77- اعمال هرگونه تنبیه دیگر از قبیل اهانت، تنبیه بدنی و تعیین تکالیف درسی جهت تنبیه ممنوع است و در اعمال تنبیهات نباید بین دانش‌آموزان تبعیض و استثنایی قائل شد. ماده78- اعمال تنبیه مندرج در بندهای 1 و2 بر عهده‌ی معلم و مربی مربوط و بند3بر عهده‌ی مدیر و بندهای 4و 5 پس از موافقت شورای مدرسه بر عهده مدیر است. در مورد بند 6 علاوه بر تأیید شورای مدرسه، اخذ موافقت اداره‌ی آموزش وپرورش نیز ضروری است. ماده 79- در دبیرستان‌ها و هنرستان‌ها ی وابسته به سایر وزارتخانه‌ها، سازمان‌ها و مراکز غیر وابسته به آموش وپرورش و سایر واحدهای آموزشی که به علت منحصر به فرد بودن یا نظایر آن، انتقال دانش‌آموز از یک مدرسه به مدرسه‌ی دیگر ممکن نمی‌باشد، در صورت استمرار تخلف، شورای مدرسه با موافقت اداره‌ی آموزش وپرورش نسبت به اخراج دانش‌آموز از آن مدرسه اقدام می‌نماید.  تبصره- در مواردی که لازم است ولی دانش‌آموز در جریان تخلف فرزندش قرار گیرد، باید قبلاً حساسیت‌های ولی بررسی و آنگاه با روش مناسب او را در جریان رفتار فرزندش قرار داد.  ماده 80- درصورتی که دانش‌آموزی به علت تخلف از مدرسه‌ای به مدرسه‌ی دیگر منتقل شود و نهایتاً تشخیص داده شود که نظم ‌آموزشی وتربیتی را بر هم می‌زند و موجب انحراف و گمراهی دانش‌آموزان دیگر می‌شود، با تأیید شورای مدرسه و موافقت اداره‌ی آموزش وپرورش مربوط در نوبت اول از حضور در مدارس منطقه یا ناحیه آموزشی مربوط و برای نوبت دوم تا مدتی که اداره‌ی کل آموزش وپرورش استان تعیین می‌نماید، از حضور در کلیه‌ی مدارس محروم می‌شود و از اولیای او خواسته می‌شود که تعلیم وتربیت فرزند خویش را بیرون از مدرسه بر عهده گیرند.  ماده 81- اعمال تنبیهات انضباطی مقرر در این آیین‌نامه‌ی باید با رعایت نکات زیر انجام پذیرد:  1.    تنبیه انضباطی باید روشنگرانه و آگاه کننده باشد. 2.    به شرایط جسمی و روانی، سنی، خانوادگی و اجتماعی دانش‌آموز توجه شود. 3.    تنبیه با تخلفی که دانش‌آموز مرتکب شده، متناسب باشد و ترتیب و تدریج مناسب در اجرای تنبیه رعایت شود. 4.    خیرخواهی مدرسه برای دانش‌آموز ولی او بیان و روشن شود. 5.    فاصله‌ی زمانی بین وقوع تخلف و اجرای تنبیه، نزدیک و منطقی باشد. 6.    شیوه‌های جبران تخلف به دانش‌آموز ارائه گردد و از او خواسته شود که خطا و تخلف خود را جبران کند. 7.    در اجرای تنبیه، آبروی دانش‌آموز حفظ شود و از تنبیه در حضور جمع جز در موارد ضروری اجتناب گردد. 8.    وظایف مدرسه در ارتباط با مقررات انضباطی  ماده 82- مدیر مدرسه موظف است همکاران خود را نسبت به موارد انضباطی ‌آگاه کند و ممنوعیت تنبیه بدنی را تذکر دهد و در صورت مشاهده‌ی تخلف، مراتب را جهت اطلاع و اقدام لازم به اداره‌ی آموزش وپرورش منطقه گزارش دهد.  ماده 83- تنبیه و تشویق اعمال شده و نتیجه‌ی آن در رفتار دانش‌آموز باید در دفتر انضباطی دانش‌آموزان درج شود و در تعیین نمره‌ی انضباط وی مورد توجه قرار گیرد.  تبصره- سوابق تخلف وتنبیه دانش‌آموز در پایان هر سال تحصیلی امحا خواهد شد تا سابقه‌ی نامناسبی برای دانش‌آموز باقی نماند.   ماده 84- چنانچه دانش‌آموزی به اتهام جرمی از طریق مراجع قضایی به طور موقت بازداشت شود، پس از آزادی، شورای مدرسه نحوه ادامه تحصیل وی را تعیین می‌کند که پس از تأیید اداره‌ی آموزش وپرورش اجرا می‌شود. مدت بازداشت دانش‌آموز به عنوان وقفه‌ی تحصیلی محسوب می‌شود.  ماده 85 مدیر مدرسه موظف است با همکاری معلمان، مربیان و شورای دانش‌آموزان، وظایف دانش‌آموزان و چگونگی تشویق‌ها و اجمالی از تنبیه‌های پیش‌بینی شده در این آیین‌نامه را به تناسب سن و فهم دانش‌آموزان و به اقتضای شرایط، به آنان آموزش دهد. امور مالی  ماده‌ی 86- کلیه‌ی درآمدهای مدرسه (سرانه‌ی دانش‌آموزان و وجوه حاصل از خدمات فوق‌برنامه‌، کمک‌های شورای آموزشی وپرورشی مناطق و کمکهای مردمی) باید به حساب بانکی مدسه واریز و با رعایت مقررات مربوط، تحت نظر شورای مالی مدرسه هزینه شود. در روستاها ومناطقی که کمک‌ کنندگان دسترسی به بانک نداشته باشند، مدیر مدرسه به‌ازای دریافت کمک‌های نقدی، قبض شماره‌دار و معتبر صادر و به اولیا تحویل می‌دهد. وجوه جمع‌آوری شده در اولین فرصت با هماهنگی انجمن اولیا و مربیان باید به حساب بانکی مدرسه واریز شود و در پایان هر سال تحصیلی گزارش عملکرد کمک‌های مردمی با امضای مدیر و رییس انجمن اولیا و مربیان به شورای آموزش وپرورش شهرستان ارسال گردد.  ماده 87- شورای مالی مدرسه در هر سال تحصیلی با عضویت رییس انجمن اولیا و مربیان، نماینده‌ی شورای معلمان و مدیر مدرسه تشکیل می‌شود و باید اسناد هزینه به امضای اعضای شورای مالی برسد. ماده 88- برداشت از حساب مدرسه با دو امضا از سه امضای شورای مالی مدرسه (امضای مدیر و یک نفر دیگر از اعضای شورای مالی مدرسه) صورت خواهد گرفت و اعضای شورای مالی در مقابل انجام هزینه‌ها مسؤولیت مشترک خواهند داشت.  ماده 89- کلیه‌ی اموال و تجهیزات خریداری شده و اهدایی مدرسه باید مطابق مقررات مربوط شماره‌گذاری و در دفتر اموال مدرسه ثبت شود.  ماده 90- استفاده از کمک‌های مردمی برای تشویق کارکنان، معلمان ومربیان مدرسه می‌بایست با موافقت انجمن اولیا ومربیان مدرسه صورت پذیرد.  ماده 91- گرفتن هرگونه وجه بابت هزینه گردش‌های علمی، تفریحی و تربیتی باید متناسب با هزینه‌های مربوط و توان پرداخت خانواده‌ها باشد و پس از موافقت انجمن اولیا و مربیان مدرسه انجام گیرد.  ماده 92- شیوه‌ نامه لازم در خصوص مقررات مالی با رعایت مفاد این آیین‌نامه توسط وزارت آموزش وپرورش تدوین و ابلاغ می‌شود. ماده 93- از اول مهرماه تا آخر شهریور ماه سال بعد یک سال تحصیلی محسوب می‌گردد. دوره آموزش رسمی و امتحانات آن در هر سال تحصیلی از اول مهرماه تا پایان خردادماه سال بعد خواهد بود. مگر در شرایط خاص که با تصویب شورای عالی آموزش و پرورش اعلام خواهد شد. ماده 94- در اوقات رسمی حضور مدیر، معاونان، معلمان و سایر کارکنان در مدرسه جز در مواردی که برابر قانون مجاز شناخته شده، الزامی است. ماده 95- برنامه‌ درسی مدارس مطابق با جداول ساعات درس هفتگی مصوب تنظیم می‌شود و قبل از شروع سال تحصیلی به اطلاع معلمان می‌رسد.  ماده 96- تعطیلات ضمن سال تحصیلی مدارس برابر تعطیلات رسمی کشور و تعطیلات نوروزی (لغایت 13 فروردین و تعطیلات فصلی(تیر و مرداد) خواهد بود و مدارس در ایام تعطیلات فصلی روزهای دوشنبه و چهارشنبه برای انجام  کارهای اداری باز خواهند بود. تعطیلات اضطراری، برابر تصمیم اداره کل آموزش و پرورش استان عملی خواهد شد و در صورت بروز این‌گونه تعطیلی‌ها، در فرصت مناسب باید نسبت به جبران کمبودی که از این لحاظ در مدت تحصیل رسمی سالانه روی می‌دهد اقدام شود.  ماده 97- مرخصی‌های معلمان و کارکنان واحدهای آموزش طبق آیین‌نامه مرخصی‌ها مصوب هیأت وزیران و شیوه نامه‌های صادره از وزارت آموزش و پرورش خواهد بود. عوامل اداری و اجرایی باید نحوی از مرخصی سالیانه خود استفاده نمایند که منجر به تعطیلی مدرسه نشود. تبصره: تعطیلات رسمی مدارس خارج از کشور به وسیله اداره کل آموزش و پرورش مدارس خارج از کشور پیشنهاد و پس از تصویب شورای عالی آموزش و پرورش اجرای گردد.  98- مدرسه باید مشوق و نشاط آور باشد. مدیران مدارس موظفند با نظارت مستمر به حجم تکاليف  درسی و فعالیت‌های آموزش و پروشی و متعادل کردن دفعات امتحانات کلاسی شرایطی را فراهم آورند که از خستگی مفرط دانش‌آموزان جلوگیری شود.  ماده 99- معلمان در انتخاب روشهای تدریس، بودجه‌بندی کتابهای درسی، عدم سؤال امتحانی با بکارگیری وسایل کمک آموزشی و موارد کمک درسی با رعایت مقررات مصوب و تصمیمات شورای مدرسه آزادی عمل خواهند داشت.  ماده 100- در ماه مبارک رمضان و دهه اول ماه  محرم حتی ‌الامکان باید از برگزاری امتحان خودداری شود.  تبصره : در روزهای 19 و 23 مباه مبارک رمضان کلاسهای نوبت صبح با دو ساعت تأخیر شروع می‌شود و برگزاری امتحان در این دو روز مجاز نیست.  ماده 101- ورود بازرسان و ناظران اعزامی و افرادی که مورد شناخت مدیر هستند به مدرسه بلامانع است. ورود افراد متفرقه و کسانی که از طرف سایر دستگاهها و سازمانها برای انجام امری خاص به مدرسه مراجعه می‌کنند، پس از هماهنگی با اداره آموزش و پروش مربوطه مجاز می‌باشد.  ماده 102- مدیر مدرسه موظف است نسبت به حفظ ساختمان و نگهداری و استفاده درست از وسایل و تجهیزات مدرسه مراقبت لازم را بنماید. تنظیم درست و نگهداری سوابق اداری و دفاتر آمار، اموال، امتحانات و مالی و نگهداری آن قسمت از سوابق تحصیلی دانش‌آموزان که تحویل نشده است، با رعایت شیوه‌نامه‌های مربوطه، د ر مدرسه الزامی است و مدیران مدرس موظفند در بازرسی‌ها و مراجعه افراد ذیصلاح اداری، سوابق مربوط را به رؤیت و در صورت لزوم به تائید آنان برسانند. تبصره-  امحا اوراق امتحانی دانش‌آموزان و سایر نوشته‌ها و مدرکی که جنبه‌ دائمی ندارد با رعایت سایر مقررات مربوط و تنظیم صورت جلسات لازم، انجام می‌گیرد.  ماده 103- مدیر و کارکنان و دانش‌آموزان مدرسه الگوهای اخلاقی و اسلامی هستند و موظف به رعایت حقوق همه مردم به ویژه همسایگان مدرسه می باشند.  ماده 104- هیچ‌یک از کارکنان مدرسه به استفاده از دسترنج دانش‌آموزان یا ارجاع کار شخصی به آنان مجاز نیستند. ماده 105- مدیر مدرسه مجاز نیست فضای مدرسه و امکانات و تجهیزات آن را بدون تائید شورای مدرسه و موافقت اداره آموزش و پرورش در اختیار اشخاص یا سازمانها و مراکز دیگر قرار دهد.  ماده 106- در ایام انتخابات رسمی از قبیل انتخابات ریاست جمهوری، مجلس خبرگان، نمایندگان مجلس شورای اسلامی و شورای شهر، ضن اینکه تشویق و ترغیب دانش‌آموزان جهت حضور در انتخابات ضروری است، محیط مدرسه باید از هر گونه گرایش به گروهها یا افراد خاص مبرا باشد و هر گونه استفاده از محیط و امکانات مدرسه برای تبلیغ نامزدهای انتخاباتی و برگزاری نسخه‌ای له  یا علیه نامزدها موجب پیگرد قانونی است.  ماده 107- اعزام دانش‌آموزان جهت بازديد و گردشهای علمی، تربیتی و تفریحی در محدوده شهرستان یا محل تحصیل با موافقت شورای مدرسه و رضایت کتبی اولیاء دانش‌آموزان بلامانع است. مدیر مدرسه موظف است موافقت شورای مدرسه را به اداره آموزش و پرورش مربوط ارسال نماید. برای اعزام دانش‌آموزان به خارج از محدوده شهرستان محل تحصیل علاوه بر اخذ رضایت کتبی اولیاء و موافقت شورای مدرسه موافقت اداره آموزش و پرورش محل نیز ضروری است.  تبصره- انجام بازدیدهای علمی، تفریحی و تربیتی در ایام برگزاری انتخابات رسمی مدارس و از یک هفته قبل از آن ممنوع است.  ماده 108- کلیه کارنامه‌ها و گواهی‌های تحصیلی صادره از مدارس با امضای متصدی امور دفتری (یا فردی که عهده‌دار این مسوولیت می‌باشد) و مهر و امضای مدیر مدرسه دارای اعتبار خواهد بود.  تبصره 1- صدور تأئیدیه ارزش تحصیلی بر عهده اداره آموزش و پرورش منطقه می‌باشد.  تبصره 2- صدور گواهینامه پایان تحصیلات دوره راهنمایی تحصیلی و متوسط برابر مصوبه شورای عالی آموزش و پرورش انجام می‌گیرد.  ماده 109- ادارات آموزش و پرورش بر حسن اجرای این آیین‌نامه نظارت خواهند داشت.  ماده 110- از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه، مقررات مغایر  لغو و کلیه مدارس ابتدائی، راهنمایی تحصیلی، متوسط نظری، فنی و حرفه‌ای، کار  دانش و پیش دانشگاهی مشمول مفاد این آیین‌نامه خواهد بود. مدارس استثنایی، شبانه‌روزی، استعدادهای درخشان، نمونه دولتی، غیردولتی و مدارس وابسته به سایر وزارتخانه‌ها، نهادها و مراکز غیر وابسته به آموزش و پرورش که براساس قوانین و مقررات خاص تأسیس می‌شوند، بجز در مواردی که تابع قوانین خاص خود هستند، مشمول مفاد این آیین‌نامه خواهند بود. موضوع  : آیین‌نامه اجرائی مدارس در ششصد وپنجاه و دومین جلسه شورای عالی آموزش و پرورش مورخ 20/5/1379 به تصویب رسید صحیح است تا به مورد اجرا گذاشته شود.  120/1077/8مورخ 79/6/7                                                                                                         حسین مظفر           وزیر و رئیس شورای عالی آموزش و پرورش     - منظور از ایثارگر در این ماده واجدین شرایط بند 1 و 2 مصوبه جلسه 631 شورای عالی آموزش و پرورش مورخ 6/12/77 است. - برابر رأی دویست و شانزدهمین جلسه شورای عالی آموزش و پرورش مورخ 25/8/59 که طی شماره 4707/ د ش مورخ 10/5/59 ابلاغ شد. شورا موافقت خود را با تعطیل کردن مدارس خاصی اقلیتهای رسمی در روزهای تعطیل مجاز آنها حداکثر تا یازده روز در سال مشروط بر اینکه تعداد ساعات کار سالانه این گونه مدارس از تعداد ساعات کار مقرر در آین‌نامه‌های مربوطه کمتر نباشد، اعلام نمود. برابر نامه شماره 28518/20302 مورخ 30/5/87 ریاست جمهوری اعیاد مذهبی ومناسبتهای قومی اقلیت‌های مذهبی، زرتشتی، کلیمی و مسیحی به شرح زیر خواهد بود:‌ الف: اعیاد مذهبی و مناسبتهای ویژه اقلیت زرتشتی. 1- تولد زرتشت پیامبر (زادروز زاشوزرتشت ) 2- روز بزرگداشت شهدا و درگذشتگان 3- جشن مهرگان 4- درگذشت زرتشت پیامبر (درگذشت آشور زرتشت) 5- جشن سده ب: اعیاد مذهبی و مناسبتهای ویژه اقلیت کلمی: 1- پسح عید فطیر 2- شاو وعوت (نزول تورات)  3- روش هشانا (اول سال نو)  4- کیپور (روزه بزرگ) 5- سوکرت (عیدی ساببانها) 6- پوریم. ج: اعیاد مذهبی و مناسبهای ویژه مسیحیان آشوری 1- عید میلاد مسیح(ع)  2- سال نو میلادی  3- عید تعمید حضرت مسیح(ع)  4- روزه نینوا  5- عید اوشانا  6- عید پاک  7- عید عروج مسیح(ع) 8- عید نیطیکاست. د- اعیاد مذهبی و مناسبهای ویژه مسیحیان ارمنی کاتولیک 1- عید میلاد مسیح(ع) 2- عید سال میلادی 3- عید تعمید مسیح(ع) 4- عید رهبران مذهبی ارامنه 5- عید شهدای و ارطاناش 6- عید یاک 7- روز شهدای ارمنی ﻫ : اعیاد مذهبی و مناسبتهای ویژه مسیحیان ارمنی گريگوری 1- روز مسروب مقدس 2- سال نو مسیحی 3- تولد و غسل تعمید مسیح(ع) 4-  روز وارطال مقدس 5- عید یاک 6- روز شهدای ارمنی